Sosyal Medyda Hakaret Suç Mudur? Şikayet Ve Ceza Süreci
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
SOSYAL MEDYADA HAKARET SUÇ MUDUR? ŞİKAYET VE CEZA SÜRECİ
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak Bandırma, Gönen ve Balıkesir bölgesinde ceza hukuku alanında hem sanık müdafiliği hem de mağdur vekilliği kapsamında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz. Hakaret, tehdit, şantaj ve sosyal medya üzerinden işlenen suçlarda şikayet, savunma ve tazminat süreçlerinde vekillik ve hukuki destek sağlamaktayız.
Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte hakaret suçu da çoğunlukla internet üzerinden işlenir hale gelmiştir. Bir tweet, bir yorum veya bir paylaşım altında yazılan sözler ceza davasına konu olabilmektedir. Peki sosyal medyada yazılan her ağır söz hakaret suçu oluşturur mu, mağdur ne yapmalıdır ve fail hangi cezayla karşılaşır? Bu yazıda hakaret suçunun unsurları ve sosyal medyadaki özel durumu ele alınmaktadır.
Hakaret Suçu Nedir
Hakaret suçu, Türk Ceza Kanununda kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek şekilde, somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövme suretiyle işlenen bir suçtur. Burada önemli bir ayrım vardır. Yargıtay uygulamasına göre kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici söz hakaret sayılmaz. Bir sözün hakaret suçu oluşturabilmesi için, açıkça onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını ya da sövme fiilini içermesi gerekir. Yani sert eleştiri ile hakaret arasında bir sınır vardır ve bu sınır somut olaya göre değerlendirilir.
Sosyal Medyada Aleniyet Unsuru
Sosyal medyada işlenen hakarette en kritik kavram aleniyettir. Hakaretin aleni şekilde işlenmesi, kanunda cezayı ağırlaştıran bir neden olarak düzenlenmiştir. Ancak aleniyetin oluşması için sadece ortamda başkalarının bulunması yeterli değildir. Yargıtay uygulamasına göre aleniyetin söz konusu olabilmesi için, hakaretin belirlenemeyen sayıda kişi ve herkes tarafından görülme, duyulma ve algılanabilme olasılığının bulunması, herhangi bir sınırlama olmaksızın herkese açık bir yerde işlenmesi gerekir.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşımın yapıldığı ortamın niteliği büyük önem taşır. Örneğin herkese açık bir hesaptan veya herkesin görebileceği bir sayfada yapılan paylaşım ile, yalnızca sınırlı sayıda üyenin görebildiği kapalı bir grupta yapılan paylaşım farklı değerlendirilir. Yargıtay, üyelere özel bir grupta yapılan paylaşımda, o paylaşımın herkes tarafından görülme olanağının bulunup bulunmadığının ayrıca araştırılması gerektiğini belirtmektedir. Yani aleniyet otomatik kabul edilmez, somut olarak incelenir.
Yüze Karşı ve Gıyapta Hakaret Ayrımı
Hakaret, mağdurun yüzüne karşı işlenebileceği gibi, mağdurun yokluğunda yani gıyabında da işlenebilir. Gıyapta hakaretin cezalandırılabilmesi için kanun özel bir şart aramaktadır. Buna göre gıyapta hakaretin cezalandırılması, fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek, yani en az üç kişinin öğrenmesini sağlayacak şekilde işlenmesine bağlıdır.
Sosyal medya bu noktada özellik gösterir. Yargıtay, failin hakaret içeren paylaşımı kendi kişisel sosyal medya hesabından yapması halinde, gıyapta hakaret suçunun ihtilat şartı bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Yani paylaşımın kaç kişiye ulaştığı ve ihtilat şartının gerçekleşip gerçekleşmediği somut olaya göre incelenir.
Şikayet Süresi ve Süreç
Hakaret suçu kural olarak şikayete bağlı bir suçtur. Bu nedenle soruşturma başlatılabilmesi için mağdurun şikayetçi olması gerekir. Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren kanunda belirlenen süre içinde şikayette bulunmalıdır. Bu süre kaçırılırsa şikayet hakkı düşebilir. Bu nedenle sosyal medyada hakarete uğrayan kişinin, paylaşımın ekran görüntülerini ve diğer delilleri zaman kaybetmeden kaydetmesi ve şikayet süresine dikkat etmesi büyük önem taşır.
Hakarete uğrayan kişi, ceza şikayetinin yanında, kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası da açabilir. Ceza süreci ile tazminat süreci birbirinden bağımsız olarak yürütülebilir.
Delillerin Korunması
Sosyal medyada işlenen hakarette en sık karşılaşılan sorun, failin paylaşımı silmesi nedeniyle delilin ortadan kalkmasıdır. Bu nedenle mağdurun, paylaşımı gördüğü anda ekran görüntüsü alması, mümkünse içeriğin bir noter aracılığıyla tespitini yaptırması delillerin korunması açısından önemlidir. Hesabın faile ait olup olmadığı da soruşturmada araştırılan bir husustur.
Sonuç
Sosyal medyada yazılan her ağır söz hakaret suçu oluşturmaz, ancak onur ve saygınlığı rencide eden somut isnat veya sövme niteliğindeki ifadeler suç teşkil eder. Sosyal medyada aleniyet ve gıyapta hakarette ihtilat şartı somut olaya göre ayrıca değerlendirilir. Hakaret şikayete bağlı bir suç olduğundan sürelerin kaçırılmaması ve delillerin doğru biçimde korunması belirleyicidir. Hem mağdur hem de hakkında soruşturma yürütülen kişi açısından sürecin bir avukatın hukuki desteğiyle yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.