Şikayetimden Vazgeçersem Dava Düşer mi?

Şikayetimden Vazgeçersem Dava Düşer mi?
 

Bandırma, Manyas ve Gemlik bölgesinde ceza hukuku ve şikayete bağlı suçlar konularında hukuki destek arayan kişiler için şikayet hakkının kullanılması, şikayetten vazgeçme ve düşme kararlarının sonuçlarına ilişkin süreçlerde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Ceza soruşturmalarında taraflar çoğu zaman anlaşır ve şikayetçi şikayetinden vazgeçmek ister. Ancak vazgeçmenin davayı sona erdirip erdirmeyeceği, sanılanın aksine tek bir kurala bağlı değildir. Suçun şikayete bağlı olup olmadığı, vazgeçmenin hangi aşamada yapıldığı ve karşı tarafın bunu kabul edip etmediği sonucu değiştirir. Ayrıca vazgeçmenin, sonradan açılacak tazminat davasını da etkileyen bir yönü vardır ve bu ayrıntı çoğu zaman gözden kaçar.
 

VAZGEÇME HER SUÇTA DAVAYI DÜŞÜRÜR MÜ?
Düşürmez. Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesinin dördüncü fıkrası bu konuda açıktır. Maddeye göre kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür. Bu hüküm yalnızca takibi şikayete bağlı suçlar bakımından geçerlidir. Resen soruşturulan suçlarda şikayetten vazgeçme davayı düşürmez, süreç savcılık tarafından yürütülmeye devam eder. Bu nedenle ilk belirlenmesi gereken, suçun şikayete bağlı olup olmadığıdır. Hakaret, tehdidin bazı halleri ve basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralama gibi suçlar şikayete bağlıyken, pek çok suç bakımından şikayet aranmaz.
 

SANIK VAZGEÇMEYİ KABUL ETMEZSE NE OLUR?
Bu, uygulamada en çok şaşırtan kuraldır. Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesinin altıncı fıkrasına göre, kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez. Yani sanık beraat etmek istiyorsa vazgeçmeyi kabul etmeyebilir ve yargılamanın devamını talep edebilir. Yargıtay 15. Ceza Dairesi'nin 2013/32793 esas ve 2016/4329 karar sayılı kararında, şikayetçinin duruşmadaki şikayetten vazgeçme beyanını sanığın kabul edip etmediği belirlenmeden düşme kararı verilmesinin kanuna aykırı olduğu belirtilmiştir. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2019/3119 esas ve 2019/12190 karar sayılı kararında ise sanığın vazgeçmeyi kabul etmemesinin temel bir hak olduğu vurgulanmıştır. Aynı dairenin 2015/41265 esas ve 2017/14722 karar sayılı kararında, sanığın düşme kararını temyize getirmemesi nedeniyle vazgeçmeyi zımnen kabul etmiş sayıldığı değerlendirilmiştir.
 

VAZGEÇME NE ZAMANA KADAR YAPILABİLİR?
Vazgeçmenin davayı düşürebilmesi için hüküm kesinleşmeden önce yapılması gerekir. Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesinin dördüncü fıkrası, hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçmenin cezanın infazına engel olmayacağını açıkça belirtir. Yani karar kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme beyanı, cezanın çekilmesini durdurmaz. Bu nedenle vazgeçme iradesinin zamanında ve usulüne uygun biçimde ortaya konulması önem taşır. Vazgeçme, soruşturma aşamasında savcılığa, kovuşturma aşamasında ise mahkemeye yapılabilir. Beyanın tutanağa geçirilmesi ve açık olması, sonradan doğabilecek tartışmaları önler.
 

BİRDEN FAZLA SANIK VARSA VAZGEÇME NASIL ETKİ EDER?
Kanun burada iki ayrı kural getirmiştir. Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesinin beşinci fıkrasına göre, iştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme diğerlerini de kapsar. Yani sanıklardan yalnızca biri bakımından vazgeçmek mümkün değildir, vazgeçme tüm sanıklara sirayet eder. Buna karşılık şikayet hakkı birden fazla kişiye aitse durum farklıdır. Maddenin üçüncü fıkrasına göre şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez. Bu iki kural birlikte okunduğunda, sanık çokluğu ile mağdur çokluğunun farklı sonuçlar doğurduğu görülür.
 

VAZGEÇMEK TAZMİNAT HAKKINI ETKİLER Mİ?
Etkileyebilir ve bu, vazgeçme kararının en çok gözden kaçan sonucudur. Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesinin yedinci fıkrasına göre, kamu davasının düşmesi suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise, artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz. Bu hüküm dikkatle okunmalıdır. Salt şikayetten vazgeçmek tazminat hakkını sona erdirmez. Hakkın kaybı için, vazgeçme sırasında şahsi haklardan da vazgeçildiğinin ayrıca açıklanmış olması gerekir. Uygulamada duruşma tutanaklarına konulan kapsayıcı ifadeler bu sonucu doğurabilir. Bu nedenle vazgeçme beyanının nasıl kaleme alındığı, sonradan açılacak maddi ve manevi tazminat davası bakımından belirleyici olur.
 

UZLAŞMA İLE VAZGEÇME AYNI ŞEY MİDİR?
Değildir. Uzlaşma, kanunda sayılan suçlarda bir uzlaştırmacı aracılığıyla yürütülen ve usulü ayrıca düzenlenmiş bir kurumdur. Uzlaşma kapsamındaki suçlarda bu yol zorunlu bir aşama olarak işletilir ve taraflar uzlaşırsa koşullarına göre soruşturma veya kovuşturma sona erer. Şikayetten vazgeçme ise tek taraflı bir irade beyanıdır ve uzlaştırmacı sürecine tabi değildir. İki kurumun sonuçları da farklıdır. Uzlaşmada edimin yerine getirilmesi gündeme gelebilirken, vazgeçmede böyle bir yapı bulunmaz. Bir dosyada hem uzlaşma hem vazgeçme gündeme gelebileceğinden, hangi yolun tercih edileceği sonuçları itibarıyla değerlendirilmelidir.
 

VAZGEÇME BEYANI NASIL YAPILMALIDIR?
Vazgeçme, herhangi bir şekle bağlı olmamakla birlikte açık ve tereddüde yer bırakmayan bir irade beyanı olmalıdır. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılığına, kovuşturma aşamasında ise mahkemeye yapılır. Beyanın duruşma tutanağına geçirilmesi ya da yazılı dilekçeyle sunulması ispat kolaylığı sağlar. Vekil aracılığıyla vazgeçilecekse, vekaletnamede bu konuda özel yetki bulunup bulunmadığına dikkat edilmelidir. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2019/3119 esas ve 2019/12190 karar sayılı kararında, sanık vekilinin vekaletnamede şikayetten vazgeçmeyi kabul hakkında yetkisinin bulunmasının gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle hem vazgeçen taraf hem de vazgeçmeyi kabul eden taraf bakımından temsil yetkisinin kapsamı önem taşır. Baskı altında verilen ya da sonradan pişman olunan beyanların geri alınması kural olarak mümkün olmadığından, karar öncesinde durumun bütün sonuçlarıyla değerlendirilmesi gerekir.
 

Şikayetten vazgeçmek, göründüğü kadar basit ve tek yönlü bir işlem değildir. Suçun şikayete bağlı olması, sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi ve beyanın hangi ifadelerle tutanağa geçtiği sonucu değiştirir. Özellikle şahsi haklardan da vazgeçildiği yolundaki bir ifade, tazminat hakkının kaybına yol açabilir. Bu nedenle vazgeçme beyanında bulunmadan önce ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

19.08.2026 10 Av. Can KİLERCİOĞLU