Şantaj Suçu Nedir, Unsurları Ve Cezası Nedir?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
ŞANTAJ SUÇU NEDİR, UNSURLARI VE CEZASI NEDİR?
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak Bandırma, Balıkesir ve Bursa bölgesinde ceza hukuku alanında hem sanık müdafiliği hem de mağdur vekilliği kapsamında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz. Şantaj, tehdit, hakaret ve özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçlarda soruşturma ve kovuşturma aşamalarında savunma, şikayet ve temsil hizmeti sağlamaktayız.
Günlük hayatta sıkça duyduğumuz şantaj kelimesi, hukukta belirli unsurları olan ayrı bir suç tipini ifade eder. Bir kişinin sırrını ifşa etmekle korkutarak para istemek veya bir kimseyi yapmak zorunda olmadığı bir şeye zorlamak, çoğu zaman şantaj suçunu gündeme getirir. Ancak her tehdit içeren söz şantaj sayılmaz. Bu yazıda şantaj suçunun ne olduğu, hangi unsurların bir arada bulunması gerektiği ve öngörülen cezası ele alınmaktadır.
Şantaj Suçu Nedir
Şantaj suçu, Türk Ceza Kanununun 107. maddesinde düzenlenmiştir. Bu suç ceza hukukumuza ismiyle ilk kez 2004 tarihli Türk Ceza Kanunu ile girmiştir. Maddenin ilk halinde suç tek fıkra olarak düzenlenmişti, ancak 2005 yılında yapılan bir değişiklikle maddeye ikinci bir fıkra eklenmiş ve şantaj suçu bugünkü kapsamına kavuşmuştur.
Şantaj suçu kişi hürriyetine karşı işlenen suçlar arasında yer alır. Korunan hukuki değer, kişinin irade serbestliği yani karar verme ve hareket etme özgürlüğüdür. Şantajda fail, mağdurun iradesini baskı altına alarak onu kendi istediği yönde davranmaya zorlamaktadır.
Şantajın İki Görünüş Biçimi
Türk Ceza Kanunu şantajı iki ayrı görünüş biçiminde düzenlemiştir. Birinci fıkraya göre, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi şantaj suçunu işlemiş olur. Buradaki en önemli özellik şudur: fail aslında hakkı olan veya yükümlü olduğu bir davranışı, hukuka aykırı bir baskı aracına dönüştürmektedir.
İkinci fıkraya göre ise, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması da şantaj suçunu oluşturur. Bu ikinci biçim, uygulamada en sık karşılaşılan şekildir ve kişinin sırrını veya itibarını hedef alan tehditleri kapsar.
Suçun Unsurları
Şantaj suçunun oluşabilmesi için belirli unsurların bir arada bulunması gerekir. Öncelikle bir fail ve bir mağdur bulunmalıdır. Şantaj suçu kural olarak herkes tarafından işlenebilen bir suçtur. Mağdur ise iradesi baskı altına alınan gerçek kişidir.
İkinci olarak bir fiil yani hareket bulunmalıdır. Bu hareket, birinci fıkrada mağduru belirli bir davranışa zorlamak, ikinci fıkrada ise şeref veya saygınlığa zarar verecek bir hususun açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunmaktır.
Üçüncü olarak manevi unsur yani kast aranır. Şantaj suçu ancak kasten işlenebilir. Üstelik bu suçta failin sadece eylemi bilerek ve isteyerek yapması yeterli değildir, ayrıca bir amaca yönelmiş olması gerekir. Birinci fıkrada haksız çıkar sağlama, ikinci fıkrada ise kendisine veya başkasına yarar sağlama amacı bulunmalıdır. Bu özel amaç, şantajı diğer suçlardan ayıran en önemli niteliklerden biridir.
Yararın Sağlanmış Olması Şart Değildir
Şantaj suçunda failin amaçladığı yararı gerçekten elde etmiş olması gerekmez. Kanuni tanımda belirtilen fiilin yarar elde etme amacıyla gerçekleştirilmiş olması suçun tamamlanması için yeterlidir. Örneğin fail, bir menfaat sağlamak amacıyla mağduru tehdit ederken henüz amacına ulaşamadan yakalanmış olsa bile şantaj suçu oluşmuş sayılır.
Cezası ve Kovuşturma Usulü
Şantaj suçunun cezası, hem birinci hem ikinci fıkra bakımından aynıdır. Kanun, şantaj suçunu işleyen kişi için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörmüştür. Burada önemli bir nokta vardır: hapis cezası ile adli para cezası birbirine seçenek olarak sunulmamıştır, her iki ceza birlikte uygulanır.
Şantaj suçu, takibi şikayete bağlı olmayan suçlardandır. Yani suçun işlendiğinin öğrenilmesi üzerine soruşturma kendiliğinden, yani resen başlatılır. Mağdurun şikayetçi olması beklenmez. Suçun yargılamasında görevli mahkeme kural olarak Asliye Ceza Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise suça konu eylemin işlendiği yer mahkemesidir. Fail ile mağdurun farklı yerlerde bulunması halinde, mağdurun şantaja konu eylemi öğrendiği yer mahkemesi de yetkili olabilir.
Sonuç
Şantaj suçu, kişinin irade özgürlüğünü hedef alan ve kişiyi baskı altında belli bir davranışa veya çıkar sağlamaya zorlayan ciddi bir suçtur. Suçun oluşması için tehdit veya zorlamanın belirli bir yarar veya çıkar amacına yönelmiş olması gerekir ve yararın fiilen elde edilmiş olması şart değildir. Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülen bu suç resen soruşturulur. Hem şantaja maruz kalan hem de bu suçla suçlanan kişi açısından sürecin doğru yürütülmesi belirleyici olduğundan, bir avukatın hukuki desteğini almak büyük önem taşımaktadır.