İşe İade Davası Kazanılınca İşçi Ne Alır İşe Başlatmama Tazminatı Ve Boşta Geçen Süre Ücreti
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
İŞE İADE DAVASI KAZANILINCA İŞÇİ NE ALIR İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI VE BOŞTA GEÇEN SÜRE ÜCRETİ
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak Bandırma, Balıkesir ve Bursa bölgesinde iş hukuku alanında işçi ve işveren tarafına yönelik avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz. İşten çıkarılma, iş sözleşmesinin feshi, işe iade davaları, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti gibi işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda vekillik ve hukuki destek sağlamaktayız.
İşe iade davasını kazanmak çoğu işçi için yalnızca bir başlangıçtır. Çünkü mahkemenin feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar vermesi, işçinin doğrudan eski işine döneceği anlamına gelmez. Davayı kazanan işçinin haklarını alabilmesi için belirli adımları izlemesi gerekir. İşveren işçiyi işe başlatırsa farklı, başlatmazsa farklı sonuçlar doğar. Bu yazıda işe iade davası kazanıldığında işçinin hangi haklara sahip olduğu ve özellikle işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti ele alınmaktadır.
Önce İşverene Başvurmak Gerekir
İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçinin en önemli yükümlülüğü işverene başvurmaktır. İşçi, kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmek zorundadır. Bu başvuru, işe iade davasının sonuçlarından yararlanmanın temel şartıdır.
İşçi bu yasal süre içinde başvuruda bulunmazsa hem işe başlatmama tazminatı hem de boşta geçen süre ücreti haklarını kaybeder. Bu durumda işverenin yaptığı fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bu nedenle başvuru süresinin kaçırılmaması büyük önem taşır.
İşe Başlatmama Tazminatı
Kesinleşen işe iade kararına ve işçinin süresinde yaptığı başvuruya rağmen işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, işçiye işe başlatmama tazminatı ödemek zorunda kalır. Bu tazminat, işçinin en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında belirlenir. Bu dört ve sekiz aylık sınırlar mutlak emredici niteliktedir ve aksine sözleşme hükümleri geçersizdir. İşçi dava dilekçesinde alt sınırın altında bir miktar talep etse dahi hakim kanuni sınırlar içinde uygun bir tutara hükmetmek zorundadır.
İşe başlatmama tazminatı işe iade davasının doğal ve tali bir sonucu olduğundan, işçi açıkça talep etmese bile mahkeme bu tazminatı resen belirler. Mahkeme işe iade hükmünü kurarken işverenin işe başlatmama ihtimalini gözeterek tazminat miktarını peşinen tespit eder. Tazminat işçinin dava tarihindeki çıplak brüt ücreti esas alınarak hesaplanır.
Tazminat miktarının dört ile sekiz aylık ücret arasında belirlenmesinde hakim takdir yetkisini kullanır. Yargıtay bu hesaplamada ağırlıklı olarak işçinin kıdemini ve fesih sebebini ölçüt almaktadır. Yerleşik içtihada göre işçinin kıdemi altı ay ile beş yıl arasında ise dört aylık, beş ile on beş yıl arasında ise beş aylık, on beş yıldan fazla ise altı aylık ücreti tutarında tazminat takdir edilir. Fesih sebebinin ağırlığına göre bu miktar sekiz aya kadar çıkabilir. Tazminatın belirlenmesinde işçinin iş bulma güçlüğü, işverenin kusuru, feshin onur kırıcı şekilde yapılması ve yargılama sürecinin uzunluğu gibi etkenler de dikkate alınabilir.
Sendikal Fesihte Durum Farklıdır
Feshin sendikal nedene dayandığı tespit edilirse tazminat rejimi değişir. Sendikal fesihlerde iş güvencesi tazminatı işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenir. Ayrıca sendikal tazminatın hükmedilmesi için işçinin işverene başvurması veya işe başlatılıp başlatılmaması şartı aranmaz.
Boşta Geçen Süre Ücreti ve Diğer Haklar
İşe başlatmama tazminatının yanında işçinin bir diğer önemli hakkı boşta geçen süre ücretidir. İşçinin işten çıkarıldığı tarihten itibaren mahkeme kararının kesinleşmesine kadar geçen süre içinde çalıştırılmadığı için, bu süreye ilişkin en çok dört aya kadar olan ücreti ve diğer hakları işverence ödenir. Bu hak, işçinin işe başlatılıp başlatılmamasından bağımsız olarak doğar. Yani işçi süresinde başvurduğu sürece, işveren onu işe başlatsa da başlatmasa da boşta geçen süre ücretine hak kazanır.
Kıdem ve İhbar Tazminatı
İşe iade davasının kazanılması, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı haklarını da etkiler. İşveren işçiyi işe başlatmazsa ilk fesih geçersiz sayıldığından, iş sözleşmesinin işe başlatmama tarihinde sona erdiği kabul edilir. Bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı hesaplanırken bu yeni tarih ve güncel ücret esas alınır. Daha önce fesih sırasında ödenmiş olan kıdem ve ihbar tazminatları ise yapılacak ödemeden mahsup edilir.
Sonuç
İşe iade davasını kazanmak tek başına yeterli değildir. İşçinin haklarını alabilmesi için kararın kesinleşmesinden sonra on iş günü içinde işverene başvurması şarttır. Bu başvurunun ardından işveren işçiyi işe başlatmazsa, işçi dört ila sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ile en çok dört aylık boşta geçen süre ücretine hak kazanır. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatları güncel duruma göre yeniden hesaplanır. Sürelerin ve hakların doğru takibi büyük önem taşıdığından, işe iade sürecinin bir avukatın hukuki desteğiyle yürütülmesi yararlı olacaktır.