Dosyası İstinaf veya Yargıtay'da Olan Sanık İçin TCK 158/4 Ne Sonuç Doğurur?

Dosyası İstinaf veya Yargıtay'da Olan Sanık İçin TCK 158/4 Ne Sonuç Doğurur?
 

Bandırma, Balıkesir ve Manyas bölgesinde IBAN dolandırıcılığı ve kanun yolu süreçleri konularında hukuki destek arayan kişiler için istinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalarda lehe kanun değerlendirmesi ve savunma süreçlerinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, hesabını kullandıran kişi bakımından cezada yarı oranında indirim getirdi. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte, dolandırıcılıktan hüküm giymiş ancak dosyası henüz istinaf ya da temyiz incelemesinde olan çok sayıda sanık bulunuyordu. Kanun, bu aşamadaki dosyalar için özel bir geçiş hükmü öngörmüştür. Bu hükmün ne getirdiğinin bilinmesi, dosyası kanun yolunda bulunan sanık bakımından önemlidir. Bir ceza dosyası, ilk derece mahkemesinin hükmünün ardından kesinleşmeden önce istinaf ve gerektiğinde temyiz denetiminden geçer. Yeni bir kanunun yürürlüğe girdiği anda dosyanın bu aşamalardan birinde bulunması, sanığın yeni düzenlemeden nasıl yararlanacağını belirler. Kanun, bu aşamadaki dosyalar için genel kurallardan ayrı ve onlara özgü bir yol öngörmüştür. Aşağıda bu geçiş hükmünün ne anlama geldiği ve dosyayı nasıl etkilediği ele alınmaktadır.
 

KANUN YOLU AŞAMASI NE DEMEKTİR?
Kanun yolu, ilk derece mahkemesinin verdiği hükme karşı başvurulan denetim aşamasıdır. Bir ceza dosyasında ilk derece mahkemesi hüküm verdikten sonra, bu hükme karşı istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf incelemesini bölge adliye mahkemeleri yapar. Belirli hallerde ise dosya temyiz incelemesi için Yargıtay'a gider. Dosyası bu aşamalardan birinde bulunan sanık bakımından henüz kesinleşmiş bir hüküm yoktur, çünkü hüküm kanun yolu denetiminden geçmektedir. 7589 sayılı Kanun'un geçiş hükmü, tam da bu aşamada bulunan dosyalar için özel bir düzenleme getirmiştir.
 

GEÇİŞ HÜKMÜ BU DOSYALAR İÇİN NE ÖNGÖRÜYOR?
Kanun, yürürlük tarihinden önce dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan ve yeni fıkranın uygulanacağı sanıklar için özel bir yol öngörmüştür. Bu sanıkların bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan dosyaları hakkında bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir. Yani bu dosyalar, yeni fıkranın uygulanabilmesi için ilk derece mahkemesine geri gönderilir. Bu düzenleme, yeni indirimin bu aşamadaki sanıklara da yansımasını sağlamayı amaçlar.
 

DOSYA İLK DERECE MAHKEMESİNE NEDEN GÖNDERİLİR?
Yeni fıkranın uygulanıp uygulanmayacağı, kişinin dolandırıcılığa katkısının niteliğine ilişkin bir değerlendirme gerektirir. Bu değerlendirme, delillerin incelenmesini ve olayın esasına ilişkin bir tespiti gerektirdiğinden, ilk derece mahkemesinin görev alanına girer. Kanun bu nedenle, kanun yolu aşamasındaki dosyaların ilk derece mahkemesine gönderilmesini öngörmüştür. İlk derece mahkemesi, kişinin katkısının yalnızca ödeme aracını ya da hesap bilgisini vermekle sınırlı kalıp kalmadığını değerlendirir ve koşullar varsa yeni fıkradaki indirimi uygular. Bu düzenleme, indirimin yalnızca yeni dosyalarda değil, kanun yolu aşamasındaki dosyalarda da uygulanmasını sağlar.
 

BOZMA SUÇUN SABİT OLMADIĞI ANLAMINA GELİR Mİ?
Gelmez. Buradaki bozma, hükmün yeni kanun karşısında yeniden değerlendirilmesi amacına yöneliktir. Bozma kararı, suçun sabit olmadığı ya da sanığın beraat edeceği anlamına gelmez. Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesinin amacı, yeni fıkradaki indirimin somut olayda uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesidir. İlk derece mahkemesi bu değerlendirmeyi yaparken, kişinin katkısının niteliğini inceler. Koşullar varsa indirim uygulanır ve ceza yeniden belirlenir. Koşullar bulunmuyorsa, mahkeme bu sonucu gerekçesiyle ortaya koyar. Bu nedenle bozma, dosyanın yeniden ele alınmasını sağlayan usuli bir sonuçtur.
 

SANIK BU SÜREÇTE HANGİ HAKLARA SAHİPTİR?
Dosyası ilk derece mahkemesine gönderilen sanık, yargılamaya ilişkin temel haklarını kullanmaya devam eder. Sanığın susma hakkı ile bir müdafinin hukuki yardımından yararlanma hakkı süreç boyunca güvence altındadır. Yeni fıkranın uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilirken, kişinin katkısının niteliğine ilişkin deliller incelenir. Bu aşamada sanığın, katkısının sınırlı kaldığına ilişkin beyan ve delillerini ortaya koyma imkanı bulunur. Banka kayıtları, iletişim içerikleri ve para hareketlerine ilişkin belgeler bu değerlendirmede esas alınır. Sürecin bu aşamasında hakların bilinerek kullanılması, dosyanın sağlıklı biçimde sonuçlanması bakımından önem taşır.
 

GEÇİŞ HÜKMÜ HANGİ TARİHTEN İTİBAREN UYGULANIR?
Geçiş hükmü, kanunun yürürlüğe girdiği tarih esas alınarak uygulanır. 7589 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tarih itibarıyla dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan ve yeni fıkranın uygulanacağı sanıklar, geçiş hükmünün kapsamındadır. Dosyanın bu tarihte hangi aşamada bulunduğu, geçiş hükmünün uygulanıp uygulanmayacağını belirler. Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir. Bu düzenleme, yürürlük tarihi itibarıyla kanun yolu aşamasında bulunan dosyaların yeni fıkra çerçevesinde yeniden değerlendirilmesini amaçlar. Bu nedenle dosyanın yürürlük tarihindeki durumunun tespiti, geçiş hükmünün uygulanması bakımından önem taşır.
 

Dosyası istinaf ya da temyiz aşamasında bulunan sanıklar bakımından kanun, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini öngörerek yeni indirimin bu aşamadaki dosyalara da yansımasını amaçlamıştır. Bu geçiş hükmü, bölge adliye mahkemesindeki dosyalar için bozma, Yargıtay aşamasındaki dosyalar için ise ilk derece mahkemesine gönderilme sonucunu doğurur. Dosyanın yürürlük tarihinde hangi aşamada bulunduğu, geçiş hükmünün uygulanıp uygulanmayacağını belirleyen temel ölçüttür. İlk derece mahkemesine gönderilen dosyada indirimin uygulanması ise, kişinin katkısının niteliğine ve delillerle ortaya konulan konumuna bağlıdır. Bu nedenle dosyanın ilk derece mahkemesine dönmesi, sürecin bittiği değil, yeni fıkra çerçevesinde yeniden ele alınacağı anlamına gelir. Bu değerlendirmeler dosyaya özgü olduğundan, dosyası kanun yolunda bulunan sanıkların ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alması yerinde olur.

5.08.2026 90 Av. Can KİLERCİOĞLU