Yabancılık Unsuru Taşıyan Miras Davalarında Türk Mahkemelerinin Yetkisi
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
Yabancılık Unsuru Taşıyan Miras Davalarında Türk Mahkemelerinin Yetkisi
Kilercioğlu Hukuk ve Danışmanlık olarak Gönen, Bandırma ve Balıkesir bölgesinde miras hukuku alanında danışmanlık vermekte, yurt dışı bağlantılı ve yabancılık unsuru taşıyan miras davalarında mirasçı ve ilgili tarafa vekillik yapmaktayız. Yetkili mahkemenin belirlenmesi ve sınır ötesi miras uyuşmazlıklarında hukuki temsil sağlamaktayız.
Mirasbırakanın yurt dışında yaşaması, yurt dışında vefat etmesi, yabancı uyruklu olması veya terekeye dâhil malların farklı ülkelerde bulunması, miras uyuşmazlığına bir yabancılık unsuru ekler. Bu durumda akla gelen ilk soru, davanın hangi ülkenin mahkemesinde açılacağıdır. Bu yazıda yabancılık unsuru taşıyan miras davalarında Türk mahkemelerinin yetkisinin nasıl belirlendiği ele alınmaktadır.
Yabancılık Unsuru Ne Demektir?
Bir miras uyuşmazlığının uluslararası nitelik kazanması için yabancılık unsuru taşıması gerekir. Mirasbırakanın yabancı uyruklu olması, yurt dışında yerleşik olması, mirasçılardan bazılarının yabancı ülkede bulunması veya terekeye dâhil malların yurt dışında yer alması, uyuşmazlığa yabancılık unsuru katar. Böyle bir durumda yetkili mahkeme, iç hukukun genel kuralları yerine Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun çerçevesinde belirlenir.
Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?
Yabancılık unsuru taşıyan miras davaları için yetkili mahkeme, ilgili Kanunun 43. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre miras davaları, ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde görülür. Ölenin son yerleşim yeri Türkiye'de değilse, bu defa terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili olur. Böylece kanun koyucu, son yerleşim yeri yurt dışında olan ancak Türkiye'de malvarlığı bulunan kişiler bakımından da yetkili bir Türk mahkemesinin bulunmasını sağlamıştır.
Bu Kural İç Hukuktaki Genel Yetki Kuralından Önce Gelir
Türk mahkemelerinin uluslararası yetkisi kural olarak iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarına göre belirlenir. Ancak yabancılık unsuru taşıyan miras davaları için getirilen 43. madde özel bir yetki kuralıdır. Özel bir yetki kuralının bulunduğu hallerde genel kurala başvurulamaz. Bu nedenle yabancı unsurlu miras davalarında doğrudan bu özel kural uygulanır ve genel hükümlere gidilmez.
Türkiye'deki Taşınmazlar Bakımından Durum
Uygulamada en çok merak edilen konulardan biri, Türkiye'de bulunan taşınmazlara ilişkin miras uyuşmazlıklarıdır. Türkiye'deki taşınmazlar bakımından Türk mahkemelerinin münhasır yani tek başına yetkili olduğu kabul edilmektedir. Bunun temelinde, bir devletin kendi sınırları içindeki taşınmazlar üzerinde egemenlik hakkına dayanan yetkisi bulunur. Bu yetkinin münhasır olması, aynı konuda verilmiş yabancı bir mahkeme kararının Türkiye'de tanınması ve tenfizi bakımından önem taşır.
Yabancılık unsuru taşıyan miras davalarında yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi, sürecin baştan doğru yürütülmesi açısından belirleyicidir. Yanlış mahkemede açılan dava zaman ve hak kaybına yol açabilir. Sınır ötesi miras uyuşmazlıklarının çok yönlü yapısı nedeniyle, sürecin hukuki destek alınarak yürütülmesi önem taşır.