Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanmanın Cezası Nedir, Ehliyet İptal Edilir mi?

Uyuşturucu Etkisinde Araç Kullanmanın Cezası Nedir, Ehliyet İptal Edilir mi?
 

Bandırma, Gönen ve Gemlik bölgesinde trafik ve idari yaptırım uyuşmazlıkları konularında hukuki destek arayan kişiler için uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullanma nedeniyle uygulanan idari para cezası ve sürücü belgesi iptali işlemlerinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullanmanın sonuçları, 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla köklü biçimde değiştirildi. Bu değişiklikten önce uygulanan yaptırımlarla bugünkü tablo arasında ciddi fark vardır. Yeni düzenleme hem para cezasını hem de sürücü belgesine ilişkin sonucu ağırlaştırmış, ayrıca belgenin yeniden alınmasını sıkı şartlara bağlamıştır. Alkollü araç kullanma ile uyuşturucu etkisinde araç kullanma arasındaki fark da bu değişiklikle iyice belirginleşmiştir.
 

UYUŞTURUCU ETKİSİNDE ARAÇ KULLANMANIN İDARİ CEZASI NEDİR?
Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesi, uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar. Maddenin 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değiştirilen sekizinci fıkrasına göre, uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir. Buradaki ifade dikkatle okunmalıdır. Kanun geri alma değil, iptal demektedir. Alkollü araç kullanmada sürücü belgesi belirli sürelerle geri alınırken, uyuşturucu maddede belge doğrudan iptal edilmektedir. Bu, hukuki sonuçları çok daha ağır bir işlemdir.
 

SÜRÜCÜ BELGESİ İPTAL EDİLİRSE TEKRAR ALINABİLİR Mİ?
Alınabilir, ancak kanun bunu ağır şartlara bağlamıştır. Aynı fıkraya göre bu kapsamda sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Yani kişi sıfırdan yeniden ehliyet almak durumundadır. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için ise dört şart birlikte aranır. Belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olmalıdır. Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamı tahsil edilmiş olmalıdır. Sürücü psiko-teknik değerlendirmeden geçmelidir. Son olarak resmi sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporu sürücü kursuna ibraz edilmelidir. Beş yıllık bekleme süresi, bu düzenlemenin en ağır sonucudur.
 

TEST YAPTIRMAYAN SÜRÜCÜYE NE OLUR?
Ölçümden kaçınmak, sonuçtan kurtulmayı sağlamaz. Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinin yine 7574 sayılı Kanunla değiştirilen dokuzuncu fıkrasına göre, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Görüldüğü gibi ölçüm yaptırmamanın para cezası, uyuşturucu tespit edilmesiyle aynı tutardadır. Ayrıca kanun, sürücünün yaralanmalı, ölümlü ya da kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir trafik kazasına karışması halinde muayeneye tabi tutulmasını zorunlu kılar. Teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya ölçüme müsaade etmeyen sürücüler en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır.
 

AYRICA CEZA DAVASI AÇILIR MI?
Açılabilir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesi, uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Ayrıca sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığından şüphe edilmesi halinde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun adli kolluğa ilişkin hükümleri uygulanır. Yani trafikte yapılan bir tespit, aynı anda hem idari yaptırım hem de ceza soruşturması sonucu doğurabilir. İdari para cezası ve sürücü belgesi iptali ile ceza yargılaması birbirinden bağımsız iki süreçtir ve ayrı ayrı işler. Bu iki sürecin sonuçları da farklıdır.
 

ALKOL İLE UYUŞTURUCU ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Fark oldukça belirgindir. Alkolde kanun bir promil eşiği öngörür ve yaptırım kademelidir. 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücülere 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci defasında 50.000 Türk lirası ve iki yıl geri alma, üç veya daha fazlasında 150.000 Türk lirası ve her seferinde beşer yıl geri alma uygulanır. Uyuşturucu maddede ise böyle bir eşik ya da kademe yoktur. Maddenin alınmış olduğunun tespiti tek başına yeterlidir ve sonuç doğrudan 150.000 Türk lirası ile belgenin iptalidir. Bu tasarım farkı, kanun koyucunun iki durumu farklı ağırlıkta gördüğünü gösterir.
 

TAŞIMACILIK YAPAN SÜRÜCÜLER İÇİN EK KURAL VAR MIDIR?
Vardır. 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesine eklenen fıkra, yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler için ayrı bir kural getirmiştir. Bu fıkraya göre beşinci veya dokuzuncu fıkraların sürücülerce, 4925 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde toplamda üç defa ihlal edilmesi halinde sürücünün sürücü belgesi iptal edilir. Bu kapsamda belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve sınavlarda başarılı olarak sertifika almaları gerekir. Eğitime başlayabilmeleri için ise belgenin iptal edildiği tarihten itibaren iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirmeden geçilmesi ve sağlık kurulu raporunun kursa ibrazı aranır. Bu düzenleme, mesleği araç kullanmak olan sürücüler bakımından sonuçları doğrudan geçim kaynağına dokunan bir ağırlaştırma getirir.
 

Uyuşturucu etkisinde araç kullanmaya bağlanan sonuçlar, 2026 yılındaki değişiklikle sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasının çok ötesine geçmiştir. Belgenin iptali ve beş yıllık bekleme süresi, kişinin çalışma hayatını uzun süre etkileyebilir. Tespit işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve tutanakların içeriği, hem idari yaptırıma itiraz hem de ceza süreci bakımından belirleyicidir. Bu nedenle işlemle karşılaşıldığında alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

19.08.2026 15 Av. Can KİLERCİOĞLU