Şirket Müdürü Veya Yönetim Kurulu Üyesi Vergi Borcundan Şahsen Sorumlu Mudur?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
ŞİRKET MÜDÜRÜ VEYA YÖNETİM KURULU ÜYESİ VERGİ BORCUNDAN ŞAHSEN SORUMLU MUDUR?
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak Bandırma, Çanakkale ve Bursa bölgesinde vergi hukuku, ticaret hukuku ve icra hukuku alanlarında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz. Şirketlerin kamu borçları, kanuni temsilcilerin ve ortakların sorumluluğu, ödeme emrine itiraz ve vergi uyuşmazlıklarına ilişkin süreçlerde vekillik ve hukuki destek sağlamaktayız.
Bir şirketin ödenmeyen vergi veya prim borcu söz konusu olduğunda, idare yalnızca şirketin mal varlığıyla yetinmeyip bazen doğrudan şirketi yöneten kişilere de başvurur. Limited şirket müdürü ya da anonim şirket yönetim kurulu üyesi, çoğu zaman beklemediği bir anda kendi mal varlığına yönelik bir takiple karşılaşabilir. Bu yazıda şirketi yöneten kanuni temsilcilerin kamu borcundan kişisel sorumluluğu ele alınmaktadır.
Kanuni Temsilci Kimdir
Kanuni temsilci, tüzel kişiyi yani şirketi hukuken temsil etme ve yönetme yetkisine sahip kişidir. Limited şirketlerde bu kişi müdür, anonim şirketlerde ise yönetim kurulu ve yönetim kurulu üyeleridir. Kanuni temsilci sıfatı, ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen ana sözleşme veya bu usulle yapılan değişikliklerle belirlenir. Yani kimin kanuni temsilci olduğu, resmi kayıtlara göre tespit edilir.
Sorumluluğun Yasal Dayanağı
Kanuni temsilcilerin kamu borcundan sorumluluğu iki ayrı kanunda paralel biçimde düzenlenmiştir. Bunlardan biri 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun mükerrer 35. maddesi, diğeri ise 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 10. maddesidir.
Burada limited şirket ortağının sorumluluğundan önemli bir fark vardır. 6183 sayılı Kanunun 35. maddesi yalnızca limited şirket ortaklarına ilişkinken, mükerrer 35. madde hem anonim hem de limited şirketlerin kanuni temsilcilerinin sorumluluğunu düzenler. Yani bu hüküm, şirket türünden bağımsız olarak şirketi yöneten kişileri kapsar.
Önce Şirkete Başvurulması Gerekir
Kanuni temsilcinin sorumluluğu da ortağın sorumluluğu gibi ikincil niteliktedir. Yani idare doğrudan müdüre veya yönetim kurulu üyesine başvuramaz. Öncelikle asıl borçlu olan şirket tüzel kişiliği hakkında cebri takip işlemlerinin yürütülmesi gerekir. Ancak şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağı için kanuni temsilciye gidilebilir.
Öğretide bu sorumluluk yerine sorumluluk değil, yanında sorumluluk olarak nitelendirilir. Yani kanuni temsilci, şirketin yerine geçen değil, şirketle birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olan kişidir. Asıl borçlu şirket takip edilmeden veya takip işlemleri tamamlanmadan doğrudan kanuni temsilciye başvurulması, hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir.
Temsilci Tüm Mal Varlığıyla Sorumludur
Kanuni temsilcinin sorumluluğunun en önemli özelliği, bu sorumluluğun sınırsız olmasıdır. Limited şirket ortağı yalnızca sermaye hissesi oranında sorumluyken, kanuni temsilci tahsil edilemeyen kamu alacağının tamamından kendi kişisel mal varlığıyla sorumlu tutulur. Bu sorumluluk bir oranla sınırlı değildir.
Bunun yanında sorumluluk müteselsil niteliktedir. Kamu alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci sıfatını taşıyan farklı kişiler varsa, bunların hepsi müteselsilen sorumlu olur. Böylece temsilci değişikliklerinden doğabilecek sorumluluk boşluklarının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Ödeyen Temsilcinin Rücu Hakkı
Kamu borcunu kişisel mal varlığından ödeyen kanuni temsilci, bu tutarı asıl borçlu olan şirkete rücu edebilir. Yani temsilci, ödediği kamu alacağı için şirketten talepte bulunma hakkına sahiptir. Bu yönüyle kanuni temsilcinin sorumluluğu rücu edilebilen bir sorumluluktur.
Ortak Sorumluluğundan Temel Farkları
Kanuni temsilci ile limited şirket ortağının sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır. İki sorumluluk arasındaki temel farklar şunlardır: Ortağın sorumluluğu yalnızca limited şirketlerde söz konusuyken, kanuni temsilcinin sorumluluğu hem limited hem anonim şirketlerde geçerlidir. Ortak sermaye hissesi oranında sınırlı sorumluyken, kanuni temsilci borcun tamamından sınırsız sorumludur. Bu nedenle bir kişinin hem ortak hem de müdür sıfatını taşıması halinde, hangi sıfatla ve hangi kapsamda takip edildiğinin doğru belirlenmesi büyük önem taşır.
Sonuç
Şirketi yöneten müdür veya yönetim kurulu üyesi, şirketin ödenmeyen vergi ve prim borçlarından kişisel mal varlığıyla sorumlu tutulabilir. Bu sorumluluk borcun şirketten tahsil edilememesi şartına bağlıdır, borcun tamamını kapsar ve sınırsızdır. Kanuni temsilcinin hangi dönem borcundan ve hangi koşullarda sorumlu olduğunun doğru değerlendirilmesi sonucu doğrudan etkilediğinden, böyle bir takiple karşılaşan yöneticinin bir avukatın hukuki desteğini alması büyük önem taşımaktadır.