Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu Nedir, Şikayete mi Bağlıdır?

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu Nedir, Şikayete mi Bağlıdır?
 

Bandırma, Manyas ve Çanakkale bölgesinde ceza hukuku ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar konularında hukuki destek arayan kişiler için soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafilik, mağdur vekilliği ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel istismardan ayrı ve kendine özgü koşulları olan bir suçtur. Bu suçun en önemli özelliği, cebir, tehdit veya hile bulunmaksızın, on beş yaşını bitirmiş bir çocukla cinsel ilişkiyi konu almasıdır. Suçun şikayete bağlı olup olmadığı, failin kimliğine göre değişir. Bu ayrımların bilinmesi, fiilin hangi hükme göre değerlendirileceğini ve sürecin nasıl işleyeceğini gösterir.
 

BU SUÇ NASIL TANIMLANIR?
Türk Ceza Kanunu'nun 104. maddesi bu suçu düzenler. Maddenin birinci fıkrasına göre cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu tanımda birkaç unsur öne çıkar. Öncelikle fiilde cebir, tehdit veya hile bulunmamalıdır. İkincisi, mağdur on beş yaşını bitirmiş olmalıdır. Bu yaşı doldurmamış çocuklara yönelik fiiller ise çocukların cinsel istismarı suçu kapsamında değerlendirilir. Suçun temel hali mağdurun şikayetine bağlıdır. Bu yönüyle bu suç, resen soruşturulan cinsel istismar suçundan ayrılır. Fiilde cebir, tehdit veya hilenin bulunması halinde ise nitelendirme değişir ve fiil istismar suçu kapsamına girebilir.
 

SUÇ HER HALDE ŞİKAYETE Mİ BAĞLIDIR?
Hayır, kanun failin kimliğine göre bir ayrım yapmıştır. Türk Ceza Kanunu'nun 104. maddesinin ikinci fıkrasına göre suçun, mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi halinde, şikayet aranmaksızın on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Yani mağdurla arasında evlenme engeli bulunan bir kişi bu fiili işlerse, şikayet aranmaz ve ceza çok daha ağır olur. Maddenin üçüncü fıkrasına göre ise suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi halinde de şikayet aranmaksızın ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur. Bu haller, güven ilişkisinin kötüye kullanılmasını ağır biçimde cezalandırır.
 

BU SUÇ CİNSEL İSTİSMARDAN NASIL AYRILIR?
İki suç arasındaki ayrım, mağdurun yaşı ve fiildeki iradeyi etkileyen unsurun varlığına dayanır. Çocukların cinsel istismarı suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 103. maddesinde düzenlenmiştir ve on beş yaşını tamamlamamış çocuklara karşı her türlü cinsel davranışı kapsar. Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu ise on beş yaşını bitirmiş çocukla, cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleşen cinsel ilişkiyi konu alır. Bu iki suç arasındaki sınır, hem mağdurun yaşına hem de fiilde iradeyi etkileyen bir unsurun bulunup bulunmadığına göre belirlenir. On beş yaşını bitirmiş bir çocuğa yönelik fiilde cebir, tehdit veya hile varsa, fiil istismar suçu kapsamına girebilir. Bu nedenle olayın koşullarının doğru tespiti, hangi suçun oluştuğunu belirler.
 

ŞİKAYET SÜRESİ NASIL İŞLER?
Suçun temel hali şikayete bağlı olduğundan, şikayet süresinin takibi önem taşır. Türk Ceza Kanunu'nun genel hükümlerine göre şikayete bağlı suçlarda, yetkili kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikayette bulunulması gerekir. Bu süre geçtikten sonra, suçun şikayete bağlı olan hali bakımından soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Buna karşılık suçun şikayet aranmayan nitelikli halleri bakımından süreç resen yürür ve şikayet süresi işlemez. Fiilin hangi fıkra kapsamında değerlendirildiği, bu nedenle şikayetin gerekip gerekmediğini de belirler. Ayrıca suç bakımından dava zamanaşımı süreleri de ayrıca işler. Bu sürelerin doğru hesaplanması, hakkın korunması bakımından belirleyicidir.
 

FAİLİN DE ÇOCUK OLMASI DURUMU DEĞİŞTİRİR Mİ?
Failin yaşı, ceza hukukunda genel olarak önem taşıyan bir unsurdur. Fiili işleyen kişinin de çocuk olması halinde, çocuklara özgü ceza hukuku hükümleri devreye girer. Çocuklar bakımından ceza sorumluluğunun yaşa göre değerlendirilmesi, uygulanacak yaptırımların yetişkinlerden farklı olması ve çocuklara özgü koruma tedbirlerinin gündeme gelmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle hem mağdurun hem de failin çocuk olduğu dosyalar, ayrı bir değerlendirme gerektirir. Bu tür durumlarda çocuk mahkemelerinin görevi ve çocuklara özgü usul hükümleri de önem kazanır. Olayın her iki tarafının da yaşının ve içinde bulunduğu koşulların dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirme, sürecin nasıl yürüyeceğini ve hangi hükümlerin uygulanacağını belirler.
 

SÜREÇTE HANGİ MAHKEME GÖREVLİDİR?
Bu suçun yargılanmasında görevli mahkeme, suçun ağırlığına ve öngörülen cezaya göre belirlenir. Suçun temel hali ile şikayet aranmayan ağır halleri farklı ceza aralıkları öngördüğünden, görevli mahkeme de buna göre değişebilir. Ayrıca mağdurun ya da failin çocuk olması halinde, çocuklara özgü mahkemelerin görevi ve çocuk yargılamasına ilişkin usul hükümleri gündeme gelir. Çocuk mağdurun bulunduğu dosyalarda, mağdurun korunmasına yönelik özel usuller ve uzman eşliği gibi güvenceler de uygulanabilir. Bu nedenle sürecin başında, olayın hangi hüküm kapsamında değerlendirildiğinin ve buna bağlı olarak hangi mahkemenin görevli olduğunun belirlenmesi gerekir. Görevli mahkemenin doğru tespiti, yargılamanın usulüne uygun yürütülmesi bakımından önem taşır. Bu değerlendirme, dosyanın niteliğine ve tarafların durumuna göre yapılır.
 

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, on beş yaşını bitirmiş çocukla cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleşen cinsel ilişkiyi konu alan ve kendine özgü koşulları bulunan bir suçtur. Temel hali şikayete bağlı olmakla birlikte, failin evlenme yasağı bulunan kişi ya da bakım yükümlüsü olması halinde şikayet aranmaz ve ceza ağırlaşır. Fiilin istismar suçundan ayrılması ve şikayet sürelerinin doğru hesaplanması sürecin tamamını etkilediğinden, bu tür bir dosyayla karşılaşıldığında ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

19.08.2026 15 Av. Can KİLERCİOĞLU