Organik Bağ Nedir, İlişkili Şirketler Borç ve İşçi Alacaklarından Birlikte Sorumlu Olur mu?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
Organik Bağ Nedir, İlişkili Şirketler Borç ve İşçi Alacaklarından Birlikte Sorumlu Olur mu?
Kilercioğlu Hukuk ve Danışmanlık olarak Bandırma, Bursa ve Çanakkale çevresinde ticaret ve iş hukuku alanında hizmet vermekte, şirketler arasında organik bağ tespiti ve müteselsil sorumluluk uyuşmazlıklarında alacaklı, işçi ve şirket tarafına danışmanlık ve dava takibi sağlamaktayız. İşçilik alacakları ve ticari alacak tahsili süreçlerinde hukuki temsil sunmaktayız.
Bir şirketten alacağını tahsil etmek isteyen kişi, çoğu zaman karşısında aynı kişilerce yönetilen, aynı adreste faaliyet gösteren başka bir şirketin daha bulunduğunu fark eder. Benzer bir durum işçilik alacaklarında da yaşanır. İşte bu noktada organik bağ kavramı gündeme gelir. Bu yazıda organik bağın ne olduğu, hangi ölçütlerle tespit edildiği ve tespit edildiğinde şirketlerin birlikte sorumlu tutulup tutulamayacağı ele alınmaktadır.
Organik Bağ Nedir?
Organik bağ, iki veya daha fazla tüzel kişi arasındaki sıkı ekonomik, yönetsel ve hukuki ilişkiyi ifade eder. Şirketlerin ayrı birer tüzel kişiliği bulunsa da, aralarındaki fiili ve hukuki birliktelik belirli hukuki sonuçlar doğurabilir. Türk Ticaret Kanunu'nda doğrudan düzenlenmemiş olan organik bağ kavramı, ticari hayatın gereklilikleri sebebiyle yargı kararları ve öğreti tarafından geliştirilmiştir. Kavram özellikle iş hukuku uyuşmazlıklarında ve ticari alacakların tahsiline ilişkin dosyalarda karşımıza çıkar.
Organik Bağ Hangi Ölçütlerle Tespit Edilir?
Organik bağın tespiti, şirketler arasındaki hukuki, ekonomik ve yönetsel ilişkilerin incelenmesiyle yapılır. Mali kayıtların, ticaret sicil verilerinin ve hukuki belgelerin incelenmesi bu tespitte önem taşır. Yargıtay'ın bu konuda gözettiği başlıca ölçütler şunlardır:
•Şirketlerin aynı adreste faaliyet göstermesi.
•Pay sahipleri, temsilciler veya yetkililerin aynı kişiler olması ya da aralarında akrabalık bulunması.
•Faaliyet konularının aynı veya örtüşür nitelikte olması.
•Çalışanların aynı kişiler olması ve şirketler arasında ekonomik bütünlük bulunması.
•Şirketlerden birinin diğerinin paravanı olması, sermayenin kasten yetersiz bırakılması veya aralarında muvazaalı işlemler tespit edilmesi.
İş Hukukunda Organik Bağ ve Müteselsil Sorumluluk
Organik bağ, en sık işçilik alacaklarında gündeme gelir. İşveren konumundaki ortaklar, işçilik alacaklarından kaçınmak amacıyla işçiyi kağıt üzerinde işten çıkmış gibi gösterip, gerçekte aynı işi aynı yerde yapmaya devam ettiği başka bir şirkete muvazaalı biçimde nakledebilir. Şirketler arasında birlikte işverenlik, işyeri devri ya da asıl işveren alt işveren ilişkisi gibi bir hukuki bağ ve organik bağ tespit edilirse, bu şirketler işçilik alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulabilir. Bu durumda işçi, alacağını bağlı şirketlerin tümünden talep edebilir.
Organik Bağ Tek Başına Yeterli midir?
Burada önemli bir sınır vardır. Yargıtay'a göre yalnızca organik bağın tespit edilmesi, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için tek başına yeterli değildir. Perdenin kaldırılabilmesi için ayrıca hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bir durumun bulunması aranır. Aynı şekilde, salt ortaklık ilişkisinin varlığı bir kişi ile işçi işveren ilişkisi kurulduğu anlamına gelmez. Yani bir şirketin başka bir şirkete ortak olması, o şirketin çalıştırdığı işçilerin alacaklarından tek başına sorumlu olmasını gerektirmez.
Organik Bağ ile Perdenin Kaldırılması Arasındaki Fark
Organik bağ ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması çoğu zaman birlikte değerlendirilse de farklı kavramlardır. Perdenin kaldırılması, şirket ortaklarının ve yöneticilerinin sorumluluğunu konu alır. Organik bağ ise şirketler arasındaki yönetsel, hukuki ve ekonomik ilişkiyi esas alır. Perdenin çapraz kaldırılması, organik bağ tespitine en çok benzeyen uygulama olarak kabul edilmektedir.
Organik bağ iddiaları, hem işçilik alacaklarının hem de ticari alacakların tahsilinde belirleyici olabilen, ancak somut delillerle desteklenmesi gereken teknik bir konudur. Alacağını ilişkili şirketlerden tahsil etmek isteyen taraf açısından da, kendisine organik bağ iddiası yöneltilen şirket açısından da sürecin hukuki destek alınarak yürütülmesi önem taşır.