Mirastan Mahrum Kalabilir Miyim? Saklı Pay Nedir?
.png)
Mirastan Mahrum Kalabilir Miyim? Saklı Pay Nedir?
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak; Gönen, Bandırma ve Balıkesir bölgesinde miras hukuku alanında danışmanlık ve dava takip hizmetleri vermekteyiz. Saklı pay ihlalleri, tenkis davaları, vasiyetname iptali ve mirasçılar arası uyuşmazlıkların çözümünde hukuki destek sağlamaktayız.
Miras bırakan, mal varlığı üzerinde ölüme bağlı tasarruflarda bulunma hakkına sahiptir. Fakat, bu hak sınırsız değildir. Türk Medeni Kanunu, belirli yakın mirasçıların payını güvence altına almak amacıyla saklı pay kurumunu düzenlemiştir.
1. Saklı Pay Nedir?
TMK m. 505’e göre mirasçının saklı payı, miras paylarının belirli bir oranıdır. Saklı pay, miras bırakanın vasiyetname veya bağış gibi ölüme bağlı tasarruflarla dahi zedeleyemeyeceği asgari miras payıdır.
2. Kimler Saklı Pay Sahibidir ve Oranları Nedir?
TMK m. 506 uyarınca saklı pay sahipleri ve oranları şöyledir:
-Altsoy (çocuklar ve torunlar): Yasal miras paylarının yarısı (1/2).
-Anne ve baba: Yasal miras paylarının dörtte biri (1/4).
-Sağ kalan eş: Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçü (3/4).
Hesaplama Örneği: Miras bırakanın 1.000.000 TL malvarlığı varsa ve bir çocuğu ile eşi hayattaysa, çocuğun saklı payı yaklaşık 250.000 TL (yasal payın yarısı) olur. Miras bırakan bu payı vasiyetle başkasına veremez
3. Tasarruf Özgürlüğü Nedir?
TMK m. 505’e göre miras bırakan, mirasçıların saklı payları dışında kalan kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir. Bu kısma tasarruf edilebilir kısım denir. Miras bırakan bu oran dahilinde dilediği kişiye bağış yapabilir, vasiyet bırakabilir ya da atanmış mirasçı tayin edebilir.
4. Saklı Pay İhlal Edilirse: Tenkis Davası
TMK m. 560 uyarınca saklı payların ihlal edildiği durumlarda mirasçılar tenkis davası açarak miras bırakanin yaptığı tasarrufların saklı payı aşan kısmının indirilmesini talep edebilirler.
Tenkis davasında önce ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname gibi), sonra sağlığında yapılan bağışlar tenkise tabi tutulur. Bağışlar için tenkis davası, mirasçının mirasın açıldığını ve ihlali öğrendiği tarihten itibaren bir yıl, her hâlde mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
5. Miras Bırakanın Mirasçıyı Mirasçılıktan Çıkarma Hakkı Var mı?
TMK m. 510 uyarınca miras bırakan, belirli koşulların varlığı hâlinde saklı payı olan mirasçıyı mirasçılıktan çıkarabilir. Bu koşullar arasında miras bırakana veya yakınlarına karşı ağır suç işlenmesi ya da aile yükümlülüklerinin çiğnenmesi sayılabilir. Mirasçılıktan çıkarma, vasiyetname yoluyla ve açık bir gerekçe gösterilerek yapılmalıdır.
Sonuç
Saklı pay, Türk miras hukukunun mirasçıları korumaya yönelik en önemli kurumlarından biridir. Miras bırakan, tasarruf özgürlüğünü kullanırken saklı pay sınırlarını aşmamaya dikkat etmelidir. Saklı payınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız ya da miras planlanması konusunda destek almak istiyorsanız hukuki danışmanlık almak mirasta pay kaybının önüne geçecektir.