Miras Uyuşmazlıklarında Yetkili Mahkeme Anlaşmayla Belirlenebilir mi?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
Miras Uyuşmazlıklarında Yetkili Mahkeme Anlaşmayla Belirlenebilir mi?
Kilercioğlu Hukuk ve Danışmanlık olarak Gönen, Bandırma ve Balıkesir bölgesinde miras hukuku alanında danışmanlık vermekte, yabancılık unsuru taşıyan miras uyuşmazlıklarında yetki ve yetki anlaşması konularında mirasçı ve ilgili tarafa vekillik yapmaktayız. Sınır ötesi miras davalarında hukuki temsil sağlamaktayız.
Bazı hukuki uyuşmazlıklarda taraflar, anlaşmayla belirli bir mahkemeyi yetkili kılabilir. Buna yetki anlaşması denir. Yabancılık unsuru taşıyan miras uyuşmazlıklarında da tarafların böyle bir anlaşma yapıp yapamayacağı, uygulamada sıkça karşılaşılan bir sorudur. Bu yazıda miras uyuşmazlıklarında yetki anlaşması imkanı ve sınırları ele alınmaktadır.
Yetki Anlaşması Nedir?
Yetki anlaşması, tarafların belirli bir uyuşmazlıkla ilgili olarak belirli bir mahkemeyi yetkili kılmak ya da bir mahkemenin yetkisini kaldırmak amacıyla yaptıkları anlaşmadır. Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda taraflar, yetki anlaşmasıyla Türk mahkemelerini veya yabancı bir mahkemeyi yetkili kılmak isteyebilir. Türk mahkemelerinin yetkilendirilmesi halinde iç hukukun yetki anlaşmasına ilişkin kuralları, yabancı mahkemenin yetkilendirilmesi halinde ise Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Yetki Anlaşması İçin Hangi Şartlar Aranır?
Türk mahkemelerini yetkili kılan bir yetki anlaşmasının geçerliliği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda öngörülen şartlara tabidir. Bu şartların başlıcaları şunlardır:
•Yetki anlaşması yapan tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması.
•Uyuşmazlığın, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir konudan doğması.
•Yetkinin kesin yetki esasına göre belirlenmemiş olması.
•Yetkili kılınan mahkemenin ve uyuşmazlığın kaynaklandığı ilişkinin belirli ya da belirlenebilir olması.
•Anlaşmanın yazılı biçimde yapılmış olması.
Miras Uyuşmazlıklarında Yetki Anlaşması Mümkün müdür?
Bu şartlar dikkate alındığında, miras uyuşmazlıklarında yetki anlaşması yapma imkanının oldukça sınırlı olduğu görülür. Öncelikle yetki anlaşması yapabilmek için tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması aranır, oysa miras uyuşmazlıklarının tarafları çoğunlukla gerçek kişilerdir. Bunun yanında miras, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir konu olarak görülmez. Bu nedenle doktrinde, Türk hukukunda miras uyuşmazlıkları bakımından yetki anlaşması yapılmasının ya da vasiyetname veya miras sözleşmesine eklenecek bir yetki şartıyla mahkeme seçilmesinin kural olarak mümkün olmadığı kabul edilmektedir.
Taşınmazlar Bakımından Ayrıca Sınırlama
Türkiye'de bulunan taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi bulunur. Yetki anlaşması, ancak kesin yetkinin söz konusu olmadığı hallerde yapılabilir. Bu nedenle Türkiye'deki taşınmazlara ilişkin miras uyuşmazlıklarında, bir yetki anlaşmasıyla başka bir mahkemenin yetkili kılınması mümkün olmaz.
Miras uyuşmazlıklarında yetkili mahkemenin anlaşmayla belirlenmesi, dar ve sıkı şartlara bağlı bir konudur. Çoğu durumda yetki, tarafların seçimine değil kanunun belirlediği kurallara göre saptanır. Yabancılık unsuru taşıyan bir miras uyuşmazlığında doğru mahkemenin belirlenmesi için, sürecin hukuki destek alınarak değerlendirilmesi önem taşır.