Mal Rejimi Sözleşmesiyle Mal Ayrılığı Seçilebilir mi?

Mal Rejimi Sözleşmesiyle Mal Ayrılığı Seçilebilir mi?
 

Biga, Çanakkale ve Bandırma bölgesinde aile hukuku ve mal rejimi sözleşmeleri konularında hukuki destek arayan kişiler için mal rejiminin seçilmesi, sözleşmenin düzenlenmesi ve mal paylaşımı süreçlerinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Eşler arasında kanunun öngördüğü yasal mal rejimi uygulanmakla birlikte, eşler bunun yerine farklı bir mal rejimini de seçebilir. Mal ayrılığı gibi rejimlerin seçilmesi, boşanma halinde mal paylaşımının farklı biçimde sonuçlanmasını sağlar. Eşlerin böyle bir seçim yapıp yapamayacağının ve bunun nasıl yapılacağının bilinmesi, evlilik boyunca mal ilişkilerini düzenlemek isteyen eşler bakımından önem taşır. Mal rejimi seçimi, eşlerin iradesine bırakılmıştır. Bu seçim, paylaşımın nasıl yapılacağını değiştirir.
 

EŞLER FARKLI BİR MAL REJİMİ SEÇEBİLİR Mİ?
Seçebilirler. Kanun, eşlere yasal rejim dışında farklı bir mal rejimi seçme imkanı tanımıştır. Türk Medeni Kanunu'nun 202. maddesine göre eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıl olmakla birlikte, eşler mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilirler. Yani eşler, aralarında geçerli olacak mal rejimini kendileri belirleyebilir. Kanun, seçilebilecek rejimleri sınırlı biçimde düzenlemiştir. Eşler, kanunda öngörülen rejimler arasından bir seçim yapabilir, ancak kanunda yer almayan bir rejimi serbestçe oluşturamaz. Bu nedenle mal rejimi seçimi, kanunun tanıdığı çerçeve içinde kalır. Eşlerin farklı bir rejim seçmesi, boşanma halinde mal paylaşımının bu rejime göre yapılması sonucunu doğurur. Bu nedenle seçilecek rejimin sonuçlarının önceden bilinmesi önem taşır. Bu seçim, eşlerin mal ilişkilerini doğrudan etkiler.
 

MAL AYRILIĞI REJİMİ NE GETİRİR?
Mal ayrılığı, eşlerin seçebileceği rejimlerden biridir ve mal paylaşımı bakımından yasal rejimden farklı sonuçlar doğurur. Mal ayrılığı rejiminde, her eş kendi malvarlığı üzerinde bağımsızdır ve kendi mallarının maliki olarak kalır. Bu rejimde, evlilik süresince edinilen mallar bakımından yasal rejimdeki gibi bir katılma alacağı kural olarak doğmaz. Yani her eşin edindiği mallar kendisine ait kalır ve boşanma halinde bu mallar üzerinden bir yarı paylaşım yapılmaz. Bu yönüyle mal ayrılığı, malvarlıklarının birbirinden ayrı tutulmasını sağlar. Bu rejim, mallarını birbirinden bağımsız tutmak isteyen eşler bakımından tercih edilebilir. Ancak mal ayrılığının seçilmesi, bir eşin diğerinin malına yaptığı katkılar bakımından farklı değerlendirmeleri de gündeme getirebilir. Bu nedenle mal ayrılığının sonuçlarının bütün olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu rejim, paylaşımın kapsamını tümüyle değiştirir.
 

MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ NASIL YAPILIR?
Mal rejiminin seçilmesi, belirli bir şekle bağlıdır. Türk Medeni Kanunu'nun 205. maddesine göre mal rejimi sözleşmesi, noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır. Yani eşlerin farklı bir mal rejimi seçmesi, noter huzurunda yapılacak bir sözleşmeyle mümkündür. Bu şekil şartı, sözleşmenin geçerliliği bakımından önemlidir. Aynı maddeye göre taraflar, evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak da bildirebilirler. Böylece eşler, evlenme aşamasında da rejim seçimini yapabilir. Kanun ayrıca, mal rejimi sözleşmesinin taraflarca ve gerektiğinde yasal temsilcilerince imzalanmasının zorunlu olduğunu belirtir. Bu nedenle mal rejimi sözleşmesi, sıradan bir yazılı belgeyle değil, kanunun öngördüğü şekle uygun biçimde yapılmalıdır. Şekle aykırı bir sözleşme geçerli olmaz. Bu nedenle mal rejimi seçiminde şekil şartına uyulması belirleyicidir.
 

SÖZLEŞME NE ZAMAN YAPILABİLİR?
Mal rejimi sözleşmesi, evlilikten önce ya da evlilik sırasında yapılabilir. Eşler, evlenmeden önce mal rejimini belirleyebilecekleri gibi, evlilik devam ederken de bir mal rejimi sözleşmesi yaparak aralarındaki rejimi değiştirebilirler. Bu esneklik, eşlere mal ilişkilerini kendi ihtiyaçlarına göre düzenleme imkanı tanır. Evlenme başvurusu sırasında yapılan yazılı bildirim de bir seçim yolu olarak kabul edilmiştir. Evlilik sırasında yapılan bir sözleşmeyle rejim değiştirildiğinde, bu değişikliğin ne zamandan itibaren sonuç doğuracağı da önem taşır. Rejim değişikliği, kural olarak sözleşmenin yapıldığı andan itibaren geçerli olur ve geçmişe etkili sonuç doğurmaz. Bu nedenle eşlerin, rejim seçiminin ya da değişikliğinin zamanını ve sonuçlarını birlikte değerlendirmesi gerekir. Mal rejimi sözleşmesinin ne zaman ve nasıl yapıldığı, boşanma halinde mal paylaşımını doğrudan etkiler. Evlilik sırasında yapılan bir rejim değişikliğinin geçmişe değil geleceğe etkili olması da bu bakımdan önem taşır. Bu nedenle sözleşmenin zamanlaması da önemlidir.
 

KANUNDA HANGİ MAL REJİMLERİ YER ALIR?
Eşlerin seçebileceği mal rejimleri kanunda sınırlı biçimde belirlenmiştir. Türk Medeni Kanunu, yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminin yanında, eşlerin sözleşmeyle seçebileceği başka rejimleri de düzenlemiştir. Bunlar mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ortaklığı rejimleridir. Mal ayrılığında her eş kendi malvarlığı üzerinde bağımsızdır ve mallar birbirinden ayrı tutulur. Paylaşmalı mal ayrılığı, mal ayrılığına benzemekle birlikte, belirli malların paylaşımına ilişkin özel kurallar içerir. Mal ortaklığı rejiminde ise belirli mallar eşlerin ortak malvarlığını oluşturur. Eşler, bu rejimler arasından kendi ihtiyaçlarına uygun olanı seçebilir, ancak kanunda yer almayan bir rejimi serbestçe oluşturamaz. Bu nedenle mal rejimi seçimi, kanunun tanıdığı bu çerçeve içinde yapılır. Her rejimin mal paylaşımı bakımından farklı sonuçları bulunduğundan, seçim yapılmadan önce bu sonuçların değerlendirilmesi gerekir. Bu seçim, boşanma halinde paylaşımın nasıl yapılacağını belirler.
 

Eşler, kanunun öngördüğü yasal rejim yerine mal ayrılığı gibi farklı bir mal rejimini seçebilir. Bu seçim, noterde düzenlenen ya da onaylanan bir mal rejimi sözleşmesiyle veya evlenme başvurusu sırasında yapılan yazılı bir bildirimle mümkündür. Mal ayrılığı rejimi, her eşin malvarlığının ayrı tutulmasını sağlar ve mal paylaşımını yasal rejimden farklı biçimde sonuçlandırır. Kanun ayrıca paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ortaklığı gibi başka rejimleri de seçime sunmuştur. Bu seçimin sonuçları önemli olduğundan, mal rejimi sözleşmesi yapmadan önce aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

10.09.2026 3 Av. Can KİLERCİOĞLU