Limited Şirket Müdürünün Şirketle İşlem Yapma ve Şirkete Borçlanma Yasağı
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
Limited Şirket Müdürünün Şirketle İşlem Yapma ve Şirkete Borçlanma Yasağı
Kilercioğlu Hukuk ve Danışmanlık olarak Bandırma, Bursa ve Çanakkale çevresinde ticaret ve şirketler hukuku alanında danışmanlık vermekte, limited şirket müdürlerinin işlem yapma ve borçlanma yasaklarından doğan uyuşmazlıklarda şirket, ortak ve müdür tarafına hukuki destek sağlamaktayız. İşlemin geçersizliği, sorumluluk ve tazminat davalarında temsil sunmaktayız.
Limited şirket müdürü, şirketin menfaatini gözetme yükümlülüğü altındadır. Müdürün kendi menfaati ile şirketin menfaatinin çatıştığı durumlarda bu yükümlülük güçlenir. Müdürün şirketle işlem yapması, şirketten borçlanması veya menfaat çatışması bulunan toplantılara katılması bu çatışmanın tipik görünümleridir. Bu yazıda, müdürün şirketle işlem yapma yasağı, şirkete borçlanma yasağı ve müzakerelere katılma yasağı ele alınmaktadır.
Şirketle İşlem Yapma Yasağı Nedir?
Kanunda limited şirket müdürlerinin şirketle işlem yapma yasağı doğrudan düzenlenmemiştir. Bununla birlikte hem bağlılık yükümlülüğü hem de Türk Ticaret Kanunu'nun 629. maddesindeki atıf nedeniyle, anonim şirket yönetim kurulu üyeleri için öngörülen yasağın limited şirket müdürlerine de kıyasen uygulanacağı kabul edilmektedir. Buna göre müdür, genel kuruldan izin almadan şirketle kendisi veya başkası adına işlem yapamaz. Yargıtay da müdürün şirketle işlem yapmasının özen ve bağlılık yükümlülüğüne aykırılık oluşturabileceğini belirtmektedir. Bir kararında, şirkete ait taşınmaz ve araçları kendisine devreden müdürün tutumunun bağlılık ve özen yükümlülüğüne aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Hangi İşlemler Yasak Kapsamı Dışındadır?
Yasak bakımından belirleyici olan, işlemin şirket menfaatini zarara uğratma tehlikesi taşımasıdır. Bu nedenle müdür ile şirket arasındaki her işlem otomatik olarak yasak kapsamına girmez. Müdürün kişisel ihtiyaçlarını karşılamak için yaptığı tüketici işlemleri yasağın dışındadır. Borsa veya piyasa fiyatı üzerinden gerçekleşen işlemler de kapsam dışıdır, çünkü bu hallerde şirket aleyhine bir durum doğmaz. Müdürün şirket lehine karşılıksız bir kazandırma niteliği taşıyan işlemleri de yasağa girmez.
Yasağa Aykırı İşlemin Akıbeti Ne Olur?
Müdürün izin almadan şirketle yaptığı işlem, doktrindeki yaygın görüşe göre askıda hükümsüzdür. Genel kurul sonradan onay verirse işlem geçerli hale gelir ve sonuçlarını doğurur. Bu onay verilene kadar işlem şirketi bağlamaz, ancak müdür işlemle bağlı kalmaya devam eder. Müdür, bu belirsizliği gidermek için şirketin belli bir sürede işlemle bağlı olup olmayacağını bildirmesini isteyebilir. İşlem yapma yasağı bağlılık yükümlülüğü kapsamında olduğundan, aykırılık halinde müdüre karşı sorumluluk davası da açılabilir.
Şirkete Borçlanma Yasağı
Şirkete borçlanma yasağında, müdürün ortak sıfatına sahip olup olmaması önem taşır. Ortak sıfatı bulunmayan müdür ile bu müdürün ortak olmayan yakınları şirkete nakit borçlanamaz. Şirket bu kişiler için kefalet, garanti ve teminat veremez, borçlarını devralamaz. Doktrinde, ortak olmayan müdürün bu yasağa aykırı borçlanma işlemlerinin kesin hükümsüz olacağı kabul edilmektedir. Ortak sıfatına sahip müdürlerin borçlanması ise farklı bir kurala tabidir. Bu müdürler, sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ifa etmiş olmak ve şirketin serbest yedek akçelerle birlikte karının geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde bulunması şartıyla şirkete borçlanabilir. Bu şartlara aykırı borçlanma işleminin geçersiz olacağı kabul edilmektedir.
Müzakerelere Katılma Yasağı
Müdür, kendisinin veya yakınlarının şirket dışı kişisel menfaati ile şirketin menfaatinin çatıştığı konulara ilişkin müzakerelere katılamaz. Anonim şirket yönetim kurulu üyeleri için öngörülen bu kuralın limited şirket müdürlerine de kıyasen uygulanacağı kabul edilir. Yargıtay da müdürün menfaat çatışması bulunan toplantılara katılmaması ve alınacak karara etki etmemesi gerektiğini belirtmektedir. Menfaat çatışması müdürler kurulu tarafından bilinmiyor olsa bile, ilgili müdür durumu açıklamak zorundadır. Yasağa rağmen toplantıya katılan müdür ve onun katılmasına onay veren diğer müdürler, şirketin uğradığı zararı tazminle yükümlü tutulabilir.
Şirketle işlem yapma, şirkete borçlanma ve müzakerelere katılma yasakları, müdür ile şirket arasındaki menfaat çatışmalarının önlenmesine yöneliktir. Bu yasaklara aykırı işlemler, hem işlemin geçerliliği hem de müdürün sorumluluğu bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir. Gerek şirket gerekse müdür açısından, bu nitelikteki işlemlerin yapılmadan önce hukuki değerlendirmeye tabi tutulması önem taşır.