Kişisel Mallar Nelerdir, Paylaşıma Girmez mi?

Kişisel Mallar Nelerdir, Paylaşıma Girmez mi?
 

Bandırma, Biga ve Çanakkale bölgesinde aile hukuku ve boşanmada mal paylaşımı konularında hukuki destek arayan kişiler için kişisel malların belirlenmesi, mal rejiminin tasfiyesi ve dava süreçlerinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Boşanmada mal paylaşımında, her mal paylaşıma girmez. Kanun, bazı malları kişisel mal olarak nitelendirmiş ve bunları paylaşımın dışında tutmuştur. Hangi malların kişisel mal sayıldığının bilinmesi, boşanma halinde eşlerin hangi malların paylaşılacağını ve hangilerinin kendilerinde kalacağını doğru değerlendirmesi bakımından önem taşır. Kişisel mallar, edinilmiş mallardan ayrı bir kategoriyi oluşturur. Bu ayrım, paylaşımın kapsamını belirler.
 

KİŞİSEL MAL KAVRAMI NEDİR?
Kişisel mallar, edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşıma girmeyen mallardır. Bu mallar, bir eşin kişisel varlığına dahil sayılır ve boşanma halinde diğer eşle paylaşılmaz. Kişisel malların belirlenmesi, paylaşıma girecek malların tespiti bakımından önemlidir. Çünkü paylaşım yalnızca edinilmiş mallar üzerinden yapılır, kişisel mallar bu hesabın dışında kalır. Kişisel malların bir kısmı kanun gereği kişisel sayılırken, eşler mal rejimi sözleşmesiyle de bazı malları kişisel mal haline getirebilir. Bu nedenle bir malın kişisel mal olup olmadığı, hem kanuni düzenlemeye hem de varsa eşler arasındaki sözleşmeye göre belirlenir. Kişisel malların doğru tespiti, paylaşımın adil biçimde yapılmasını sağlar. Bu nedenle malların niteliğinin baştan doğru belirlenmesi gerekir. Bu belirleme, paylaşımın kapsamını çizer.
 

KANUNA GÖRE HANGİ MALLAR KİŞİSELDİR?
Türk Medeni Kanunu'nun 220. maddesi, kanun gereği kişisel sayılan malları belirler. Buna göre eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar kişisel maldır. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan ya da bir eşin sonradan miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri de kişisel maldır. Bunun yanında manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler de bu kapsamdadır. Yani evlenmeden önce sahip olunan mallar, evlilik sırasında miras kalan ya da bağış gibi karşılıksız bir yolla edinilen mallar kişisel mal sayılır. Örneğin bir eşe evlilik sırasında miras kalan bir taşınmaz, kural olarak kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Bu nedenle malın ne zaman ve hangi yolla edinildiği, kişisel mal olup olmadığını belirler. Bu belirleme, paylaşım dışında kalacak malları ortaya koyar.
 

KİŞİSEL MALLARIN GELİRLERİ PAYLAŞILIR MI?
Bu, uygulamada sık karışan bir konudur. Kişisel malların kendisi paylaşıma girmese de, bu malların gelirleri farklı değerlendirilir. Türk Medeni Kanunu'nun 219. maddesine göre kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayılır. Yani bir eşin kişisel malı olan bir taşınmazdan elde edilen kira geliri, kural olarak edinilmiş mal kabul edilir ve paylaşıma girer. Bu ayrım önemlidir. Malın kendisi kişisel kalırken, evlilik süresince ondan elde edilen gelir edinilmiş mal sayılır. Örneğin bir eşe miras kalan dükkanın kendisi kişisel malken, o dükkandan evlilik boyunca elde edilen kira geliri paylaşıma tabi olabilir. Ancak eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını da kararlaştırabilir. Bu nedenle kişisel malların gelirlerinin akıbeti, hem kanuni düzenlemeye hem de varsa sözleşmeye göre belirlenir. Bu ayrımın doğru yapılması, paylaşımı etkiler.
 

BİR MALIN KİŞİSEL OLDUĞU NASIL İSPATLANIR?
Bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren eş, bunu ispat etmekle yükümlüdür. Türk Medeni Kanunu'nun 222. maddesine göre, bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Bu karine, kişisel mal iddiasında bulunan eşe bir ispat yükü yükler. Yani bir eş, belirli bir malın kişisel malı olduğunu, örneğin evlenmeden önce edinildiğini ya da miras yoluyla geldiğini ortaya koymalıdır. Bu ispat edilemezse, mal edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma girer. Bu nedenle malların edinim tarihini ve şeklini gösteren belgeler önem taşır. Tapu kayıtları, miras belgeleri, bağış işlemlerine ilişkin belgeler ve malın edinildiği dönemi gösteren diğer deliller bu ispatta esas alınabilir. Malların niteliğine ilişkin bu belgelerin saklanması, boşanma halinde kişisel mal iddiasının ispatını kolaylaştırır. Bu nedenle malların kaynağını gösteren belgelerin korunması önemlidir. Bu belgeler, paylaşım dışında kalacak malları ortaya koyar.
 

EŞLER SÖZLEŞMEYLE KİŞİSEL MAL BELİRLEYEBİLİR Mİ?
Kişisel malların yalnızca kanunda sayılanlarla sınırlı olması zorunlu değildir. Kanun, eşlere mal rejimi sözleşmesiyle bazı malları kişisel mal olarak kabul etme imkanı da tanır. Buna göre eşler, bir mesleğin icrasına veya işletmenin faaliyetine özgülenmiş olan ve normalde edinilmiş mal sayılacak bazı malları, sözleşmeyle kişisel mal olarak belirleyebilir. Aynı şekilde kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağı da sözleşmeyle kararlaştırılabilir. Bu imkan, eşlere mal ilişkilerini kendi ihtiyaçlarına göre düzenleme esnekliği tanır. Ancak böyle bir belirlemenin geçerli olması için, mal rejimi sözleşmesinin kanunun öngördüğü şekle uygun biçimde yapılması gerekir. Yani bu tür bir düzenleme, noterde yapılacak bir mal rejimi sözleşmesiyle mümkündür. Sıradan bir yazılı belge bu sonucu doğurmaz. Bu nedenle kişisel malların kapsamı, hem kanuni düzenlemeye hem de varsa usulüne uygun bir sözleşmeye göre belirlenir. Bu belirleme, paylaşımın kapsamını doğrudan etkiler.
 

Kişisel mallar, evlenmeden önce sahip olunan, miras ya da bağış yoluyla edinilen ve kişisel kullanıma özgü mallar ile manevi tazminat alacaklarıdır ve kural olarak paylaşıma girmez. Ancak kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayılarak paylaşıma tabi olabilir. Bir malın kişisel olduğunu ileri süren eş bunu ispatlamakla yükümlüdür, aksi halde mal edinilmiş sayılır. Eşler ayrıca usulüne uygun bir mal rejimi sözleşmesiyle bazı malları kişisel mal olarak da belirleyebilir. Bu değerlendirmeler teknik olduğundan, boşanmada mal paylaşımı sürecinde aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

10.09.2026 31 Av. Can KİLERCİOĞLU