Kenevir veya Haşhaş Ekmek Suç Mudur?
Kenevir veya Haşhaş Ekmek Suç Mudur?
Bandırma, Erdek ve Biga bölgesinde uyuşturucu suçları konusunda hukuki destek arayan kişiler için Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak; ceza hukuku alanında soruşturma ve kovuşturmanın tüm aşamalarında şüpheli, sanık ve mağdur vekilliği ile stratejik hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız. 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun kapsamında izinsiz kenevir ve haşhaş ekimi suçlarında müvekkillerimize savunma hizmeti vermekteyiz.
Yasal Çerçeve: Hangi Bitkilerin Ekimi Yasaktır?
Türkiye’de kenevir ve haşhaş ekimi, esas itibarıyla iznе bağlı tutulmuştur. Bu konudaki temel düzenlemeler Türk Ceza Kanunu’nda değil, 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun ile 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun’da yer almaktadır.
2313 sayılı Kanun’un 23. maddesi kenevir ekimini, 3298 sayılı Kanun’un 4. maddesi ise haşhaş ekimini düzenlemektedir. Her iki bitki de izinsiz olarak ekildiğinde özel ceza yaptırımlarına bağlanmıştır.
İzinsiz Kenevir Ekimi (2313 Sayılı Kanun)
2313 sayılı Kanun’un 23/5. maddesi uyarınca, münhasıran esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi, bir yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hüküm kapsamında "ekim yapma" ibaresinden, tohumun toprağa ekilmesinden ürünün hasadına kadarki süreç anlaşılır.
Esrar elde etmek amacıyla kenevir eken fail, yetiştirdiği keneviri tamamen veya kısmen sökmüşse; hem izinsiz kenevir ekme suçundan hem de kastına göre kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma (TCK 191) veya uyuşturucu madde ticareti (TCK 188/3) suçundan ayrı ayrı sorumlu olabilecektir.
İzinsiz Haşhaş Ekimi (3298 Sayılı Kanun)
3298 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca, izinsiz olarak haşhaş ekimi yapan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır. İzin almış olmakla birlikte, bilerek belgesinde belirtilen alandan fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde haşhaş ekimi yapan kişi ise altı aydan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
Haşhaş ekiminin bazı bölgelerde Bakanlar Kurulu kararıyla izinli olarak yapılabildiği unutulmamalıdır. Bu izinler kapsamında yapılan ekim, kanuni faaliyet niteliğindedir; ancak izin sınırlarının aşılması veya izin kapsamı dışında ekim yapılması suç oluşturur.
"Münhasıran Esrar Elde Etmek Amacıyla" İfadesinin Anlamı
Kenevir, sadece esrar elde etmek için değil; saplarından lif, kâğıt, tohumlarından yağ üretimi gibi pek çok meşru amaç için de yetiştirilen bir bitkidir. Bu nedenle 2313 sayılı Kanun’un 23/5. maddesi, sadece "münhasıran esrar elde etmek amacıyla" yapılan ekimi cezalandırır.
Bu kasıt unsuru, savunmada son derece önemlidir. Eğer fail, kenevir ekimini lif veya tohum elde etmek gibi meşru bir amaçla yaptığını ortaya koyabilirse, bu suçtan beraat edebilir. Ancak ele geçen kenevirin niteliği, miktarı ve THC oranı bu savunmanın güvenilirliğini etkiler.
İmal Suçu ile Çakışma
Önemli bir hukuki husus, kenevir ekiminin TCK 188/1 kapsamındaki "imal" suçunu oluşturmamasıdır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları çerçevesinde kenevir bitkisinin yetiştirilmesi, yapraklarının toplanıp kurutulması, ufalanıp elenmesi gibi işlemler "imal" sayılmaz; çünkü maddenin kimyasal niteliğinde değişiklik yaratmazlar.
Bu nedenle salt kenevir ekimi yapan kişi, TCK 188/1 kapsamındaki çok daha ağır cezayı gerektiren imal suçundan değil, 2313 sayılı Kanun’un 23/5. maddesi kapsamında yargılanır.
Suçun Tamamlanması ve Teşebbüs
İzinsiz kenevir veya haşhaş ekimi suçu, tohumun toprağa ekilmesiyle tamamlanır. Bu nedenle bitkinin yetişmesini, hasadın yapılmasını veya esrarın elde edilmesini beklemek gerekmez.
Suça teşebbüs de mümkündür. Tohum bulunmuş, tarla ekime hazır hâle getirilmiş ancak ekime henüz başlanmamışsa, suç teşebbüs aşamasında kalmış sayılır.
Sıkça Karşılaşılan Senaryolar
•Bahçesinde birkaç kenevir bitkisi yetiştirildiği iddiasıyla yargılanan kişiler — savunmada miktar, THC oranı ve kişisel kullanım kastı incelenmelidir
•Tarlasında haşhaş ekimi tespit edilen çiftçiler — izin belgesinin sınırları ve idarenin denetim usulü değerlendirilmelidir
•Vahşi olarak büyümüş kenevirden mi, dikilmiş kenevirden mi olduğu tartışmalı bitkiler — bu durumda failin kastı ve müdahalesi araştırılmalıdır
Sonuç
İzinsiz kenevir veya haşhaş ekimi suçu, Türk Ceza Kanunu’nda değil özel kanunlarda düzenlenmiş bir suç tipidir. Cezasının görece daha hafif olması, savunmanın ihmal edilmesi sonucunu doğurmamalıdır; çünkü bu suçlar çoğu zaman uyuşturucu kullanımı veya ticareti suçlamalarıyla birlikte ileri sürülmekte ve kümülatif olarak ağır cezalara yol açmaktadır. Bu nedenle dosyanın baştan itibaren bir avukatla yürütülmesi büyük önem taşır. Süreç hakkında bilgi almak için Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.