IBAN Dolandırıcılığı
IBAN Dolandırıcılığı
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak; Gönen, Bandırma ve Balıkesir bölgesinde ceza hukuku alanında uzmanlaşmış bir hukuk bürosuyuz. Özellikle nitelikli dolandırıcılık, IBAN dolandırıcılığı, kripto varlık dolandırıcılığı, bilişim suçları ve suç gelirlerinin aklanması suçlarında sanık müdafiliği, müştekilerin vekilliği ve hukuki danışmanlık hizmeti vermekteyiz.
Banka hesaplarının kiralanması/kullandırılması, halk arasında yaygın kullanımıyla IBAN dolandırıcılığı son yıllarda Türkiye’de en hızlı yayılan ve en çok maddi kayba yol açan dolandırıcılık türlerinden biridir. Özellikle 2023-2025 yılları arasında ikinci el alım-satım, kiralık araç, kripto para yatırımı ve sahte bankacı aramaları üzerinden büyük artış göstermiştir. Ticaret Bakanlığı ve Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB) verilerine göre, IBAN kiralama ilanları ve sosyal mühendislik dolandırıcılıkları hâlâ en aktif yöntemler arasındadır.
1) IBAN Dolandırıcılığı Nasıl İşler?
Temel mekanizma şu şekildedir:
1.Dolandırıcı, mağduru telefon, WhatsApp, Instagram veya ikinci el siteleri (Sahibinden, Letgo, Facebook Marketplace) üzerinden iletişime geçer.
2.Dolandırıcının kullandığı telefon çoğunlukla açık/patates hattır.
3.Kendisini bankacı veya güvenilir bir kurum yetkilisi olarak tanıtır.
4.Acil ve korkutucu bir senaryo yaratır:
- “Kartınız kopyalandı, paranız çekiliyor”
- “Hesabınıza yetkisiz işlem yapıldı, hemen para aktarın”
- “Vergi iadesi / promosyon / kargo ödemesi yapacağız”
- “İkinci el araç/cep telefonu için peşinat yatırmanız gerekiyor”
5.Mağdurdan kendi verdiği IBAN’a (veya kiralık hesaba) para transferi ister.
6.Para aktarıldıktan sonra:
- Para, kripto varlığa çevrilir.
Farklı kripto cüzdanlarına zincirleme transfer edilir.
2) IBAN’ını Kullandıran Kişinin Hukuki Durumu
Banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılıkta fail, 4 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Banka hesaplarını kullandıran kişilerin dolandırıcılık suçuna iştirak etmek sebebiyle sorumlu tutulabilmeleri için hesaplarının suçun işlenişinde kullanılacağına dair bilgisinin olması gerekmektedir. Fakat uygulamada çoğunlukla banka hesabı sahibi tanıdık bir kişiye yardım etmek amacıyla banka hesabını kullandırılmakta veya bir yabancı tarafından maddi menfaat vaadiyle kullandırılmaktadır.
Kanaatimizce; banka hesabını kullandıran kişinin dolandırıcılık suçuna iştirak ettiğinin kabul edilebilmesi için banka hesabına gelen paranın bir suçun işlenişinde kullanılacağına dair bilgilerinin olması gerekir. Fakat yargı pratiğinde verilen kararlar banka hesabını kullandıran kişinin fail olduğudur. Banka hesabına gelen paranın bir başka hesaba aktarılması, dolandırıcılık suçunun kanuni tanımında yasaklanan bir eylem olmadığı için bu kişinin fail olarak kabul edilmesi mümkün olmamalıdır.
3) Para Kripto Cüzdanına Gönderildi. Paranın Kimin Elinde Olduğu Bulunabilir Mi?
Evet, teknik olarak mümkündür. Zira, blokzincir altyapısında olan kripto varlıkların tüm transferleri şeffaf, kalıcı ve değiştirilemez şekilde kaydedilir. Bu durum; cüzdanların içeriğindeki kripto varlıkların görülebilmesini, cüzdana gelen ya da cüzdandan gönderilen kripto varlıkların nereden geldiğini veya nereye gönderildiğinin herkese açık olarak görülebileceği anlamına gelmektedir. Bu takip için teknik ekipmana gerek yoktur, internete bağlanan herhangi bir cihazdan cüzdanlar takip edilebilmektedir.
Fakat Türk yargısının teknolojiye olan uzaklığı ve hakimlerin suçluların bir adım arkasında kalması sebebiyle kripto cüzdanların takibi için teknik destek alınmamakta ve cüzdanların araştırılmasının yargılamaya bir yenilik getirmeyeceği sebebiyle doğrudan reddedilmektedir. Halbuki suçtan elde edilen maddi menfaati bir şekilde kullanacak olan asıl failler, ticari hayata dahil olabilmek için bir noktada parayı merkezi sistemlerden çekmek zorunda kalabilmektedirler. Bu sebeple kripto cüzdanlarının takibi, failleri tespit etmekte hayati öneme sahiptir.
23.01.2026 68 Av. Can Kilercioğlu