Fotoğrafım İznim Olmadan Reklamda Kullanıldı, Tazminat İsteyebilir miyim?

Fotoğrafım İznim Olmadan Reklamda Kullanıldı, Tazminat İsteyebilir miyim?
 

Çanakkale, Gemlik ve Bandırma bölgesinde kişilik haklarının korunması konularında hukuki destek arayan kişiler için görüntünün ticari ve reklam amaçlı izinsiz kullanımı, tazminat ve elde edilen kazancın iadesine ilişkin taleplerde vekillik ve danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Bir işletmenin sizin fotoğrafınızı izniniz olmadan reklamında, tanıtımında veya sosyal medya hesabında kullandığını görmek, hem rahatsız edici hem de haksız bir durumdur. Görüntünüz üzerinden başkasının ticari kazanç elde etmesi, kişilik hakkının açık bir ihlalidir. Bu durumda yalnızca kullanımın durdurulmasını değil, uğradığınız zararın tazminini ve hatta bazı hallerde elde edilen kazancın size verilmesini talep etme imkânınız bulunur.
 

GÖRÜNTÜNÜN TİCARİ KULLANIMI NEDEN HUKUKA AYKIRIDIR?
Kişinin görüntüsü üzerindeki hak, kişilik hakkının bir parçasıdır ve bu görüntünün nasıl kullanılacağına karar verme yetkisi kişinin kendisine aittir. Bir fotoğrafın ticari, reklam veya tanıtım amacıyla kullanılması için kişinin bu kullanıma yönelik açık rızası gerekir. Sıradan bir çekim için verilen izin, o görüntünün reklamda kullanılmasına onay verildiği anlamına gelmez. Rızanın kapsamı dar yorumlandığından, ticari kullanım için ayrı ve açık bir muvafakat aranır. Bu izin olmadan yapılan ticari kullanım hukuka aykırı bir saldırıdır.
 

REKLAMDA İZİNSİZ KULLANIMDA HANGİ TAZMİNATLAR İSTENEBİLİR?
Görüntüsü izinsiz biçimde ticari amaçla kullanılan kişi, öncelikle kullanımın durdurulmasını ve hukuka aykırılığın tespitini isteyebilir. Bunun yanında uğradığı maddi ve manevi zarar için tazminat talep edebilir. Maddi zarar, görüntünün kullanımı için normal şartlarda ödenmesi gereken bedel gibi unsurları içerebilir. Manevi tazminat ise kişinin rızası dışında ticari bir malzemeye dönüştürülmesinden doğan manevi zararı karşılamaya yöneliktir. Kullanımın yaygınlığı, süresi ve kişinin toplumdaki konumu gibi unsurlar tazminatın belirlenmesinde dikkate alınır.
 

İZİNSİZ KULLANIMDAN ELDE EDİLEN KAZANÇ İSTENEBİLİR Mİ?
Türk Medeni Kanunu'nun 25. maddesi, kişilik hakkına yönelen hukuka aykırı bir saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın, vekâletsiz iş görme hükümlerine göre hak sahibine verilmesini isteme imkânı tanır. Bu, izinsiz kullanımda önemli bir haktır. Görüntüsü izinsiz kullanılan kişi, yalnızca zararının karşılanmasını değil, bu kullanım sayesinde işletmenin elde ettiği kazancın kendisine verilmesini de talep edebilir. Böylece hukuka aykırı kullanımın kişiye maddi bir avantaj sağlaması engellenmiş olur. Bu talep, özellikle görüntünün büyük bir reklam kampanyasında kullanıldığı hallerde önem kazanır.
 

VERİLEN İZNİN SINIRI AŞILIRSA NE OLUR?
Kişi görüntüsünün kullanımına izin vermiş olsa bile, bu izin sınırsız değildir. İznin verildiği amaç, süre ve mecra bellidir. Belirli bir kampanya için verilen izin süresi dolduktan sonra kullanımın sürdürülmesi ya da tek bir platform için verilen iznin başka mecralara taşınması, iznin kapsamının aşılması anlamına gelir. İznin kapsamının aşıldığı bu durumlar da hukuka aykırı kullanım sayılır ve kişi yeniden tazminat ve kazancın iadesi taleplerinde bulunabilir. Bu nedenle görüntü kullanımına ilişkin iznin kapsamının açıkça belirlenmiş olması önem taşır.
 

REKLAMDA KULLANIMDA HANGİ DELİLLER ÖNEM TAŞIR?
Görüntünün izinsiz ticari kullanımına ilişkin bir talepte, kullanımın kanıtlanması belirleyicidir. Fotoğrafın hangi mecrada, ne zaman ve nasıl kullanıldığını gösteren ekran görüntüleri, reklam materyalleri, ilan ve afiş örnekleri ile yayının süresini ortaya koyan kayıtlar önemli delillerdir. Kullanımın ticari bir kazanç sağladığını gösteren veriler, hem tazminat hem de elde edilen kazancın iadesi talebi bakımından değer taşır. Bu deliller zamanla erişilemez hale gelebileceğinden, kişinin ihlali fark ettiği anda içeriği ve yayın adresini kayıt altına alması önemlidir. Delillerin sağlıklı biçimde toplanması, talebin sonuca ulaşmasını doğrudan etkiler.
 

SOSYAL MEDYADA İZİNSİZ TANITIM PAYLAŞIMI DA KAPSAMDA MI?
Görüntünün izinsiz ticari kullanımı yalnızca basılı reklamlar ya da afişlerle sınırlı değildir. Bir işletmenin, müşterisinin veya bir kişinin fotoğrafını izni olmadan kendi sosyal medya hesabında tanıtım amacıyla paylaşması da aynı kapsamda değerlendirilir. Örneğin bir işletmenin, hizmet verdiği bir kişinin görüntüsünü rızası olmadan tanıtım gönderisinde kullanması kişilik hakkının ihlalidir. Burada da kullanımın ticari bir amaca hizmet etmesi belirleyicidir. Kişi bu durumda da paylaşımın kaldırılmasını, uğradığı zararın tazminini ve elde edilen kazancın kendisine verilmesini talep edebilir. Mecranın dijital olması, kişinin haklarını zayıflatmaz.
 

Görüntünün izinsiz ticari kullanımında hangi taleplerin birlikte ileri sürüleceği ve kazancın iadesinin nasıl talep edileceği, somut olayın koşullarına göre değişir. Hakların eksiksiz kullanılması ve delillerin doğru biçimde ortaya konması için, kişilik haklarının korunması alanında deneyimli bir avukattan destek alınması kişinin lehinedir.

8.07.2026 47 Av. Can KİLERCİOĞLU