Ev Sahibi Evi Kullanacağını Söyleyerek Kiracıyı Çıkarabilir Mi?
Ev Sahibi Evi Kullanacağını Söyleyerek Kiracıyı Çıkarabilir Mi?
Bandırma, Manyas ve Balıkesir bölgesinde kira hukuku alanında danışmanlık ve dava takip hizmetleri vermekteyiz. İhtiyaç nedeniyle tahliye davaları, haksız tahliye tazminatı ve kiracı haklarının korunması konularında hukuki destek sağlamaktayız.
Ev sahibiniz size “kendim ya da çocuğum taşınacak, evi boşaltmanız gerekiyor” dedi. Bu talep karşısında pek çok kiracı haklarını bilmediği için evi terk etmek zorunda kaldığını düşünür. Oysa 'kendim kullanacağım' gerekçesi, tek başına sizi evden çıkarmaya yetmez; kanunun aradığı koşullar sağlanmadan tahliye gerçekleşemez.
1. Hangi Durumlarda Ev Sahibi Bu Gerekçeyle Tahliye İsteyebilir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 350. maddesi uyarınca ev sahibi; kiralananı kendisi, eşi, altsoyu (çocukları, torunları), üstsoyu (anne-babası) veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri olarak kullanma zorunluluğu doğduğunda tahliye davası açabilir. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için iki temel koşul birlikte sağlanmalıdır: ihtiyacın gerçek ve samimi olması ile dava açma süresine uyulması.
2. İhtiyaç "Gerçek ve Samimi" Olmak Zorunda
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre tahliye kararı verilebilmesi için ihtiyacın zorunlu, samimi ve gerçek olması şarttır. Soyut ve genel ifadeler mahkemede kabul görmez. Ev sahibinin başka kullanılabilir konutu bulunması, ihtiyaç iddiasını zayıflatır. Örneğin ev sahibinin aynı ilçede başka bir evi varsa ya da taşınacak kişi halihazırda kendi evinde oturuyorsa, ihtiyacın gerçek olmadığı ileri sürülebilir. Bu nedenle ev sahibinin 'ihtiyacım var' demesi tek başına yeterli değildir; mahkemede bunu somut delillerle kanıtlaması gerekir.
3. Dava Açma Süresi: Ev Sahibi Ne Zaman Başvurabilir?
İhtiyaç nedeniyle tahliye davası, kira sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde açılmalıdır. Belirli süreli sözleşmelerde bu süre, sözleşmenin bitiş tarihinden; belirsiz süreli sözleşmelerde ise fesih bildirim süresinin dolmasından itibaren işler. Ev sahibi bu süreyi kaçırırsa tahliye hakkını o dönem için yitirir ve bir sonraki kira dönemini beklemek zorunda kalır. Süre aşımı, davanın reddi için güçlü bir savunma zemini oluşturur.
4. Tahliye Kararı Çıkarsa Ne Kadar Süre Tanınır?
Mahkemenin tahliye kararı vermesi halinde kiracıya taşınması için makul bir süre tanınır. Bu süre kural olarak kararın kesinleşmesiyle birlikte işlemeye başlar. Ayrıca kiracının uzun süredir aynı evde oturması, mahkemenin tahliye süresini belirlerken dikkate aldığı bir etkendir. Kararın kesinleşmesi için itiraz yollarının tüketilmesi gerektiğinden, süreç pratikte birkaç ayı bulabilir.
5. Ev Sahibi Tahliyeden Sonra Başkasına Kiralarsa Ne Olur?
Kanunun öngördüğü en önemli güvencelerden biri şudur: Ev sahibi, ihtiyaç gerekçesiyle tahliye ettirdiği kiracıyı evden çıkardıktan sonra üç yıl içinde o evi başkasına kiralayamaz ya da eski kiracıdan daha az ödeme yapan birine devredemez. Bu yasağa aykırı davranan ev sahibi, eski kiracıya en az bir yıllık kira bedeli tutarında tazminat ödemek zorunda kalır. Tahliyeden sonra evin kime kiralandığını takip etmeniz ve bu durumu belgeleyen delilleri saklamanız, tazminat hakkınızı korumanızı sağlar.
6. Sizi Koruyacak Adımlar
Ev sahibi ihtiyaç gerekçesiyle tahliye talep ediyorsa şu adımları izlemeniz önerilir:
•Hiçbir belgeyi imzalamadan ya da evi boşaltmadan önce bir avukattan hukuki değerlendirme alın.
•Ev sahibinin başka konutu olup olmadığını araştırın; tapu kayıtları bu açıdan belirleyici delil niteliği taşır.
•Dava açılmadan sizi çıkarmaya çalışıyorsa; dava açılmadan evden ayrılmak zorunda olmadığınızı bilin.
•Tahliyeden sonra evin başkasına kiralanıp kiralanmadığını izleyin; bu bilgiyi belgeleyin.
•Kira bedelini ödemeye düzenli olarak devam edin; ödeme aksaklığı sizi hukuken zayıf duruma düşürür.
Sonuç
“Kendim kullanacağım” gerekçesi, tek başına sizi evden çıkarmaya yetmez. İhtiyacın gerçek ve samimi olması, dava açma süresine uyulması ve mahkeme kararının kesinleşmesi gerekir. Bu koşullar sağlanmadan yapılan her tahliye talebi hukuken sonuçsuz kalır. Ev sahibinin bu yönde baskı uygulaması halinde haklarınızı öğrenmek ve süreci doğru yönetmek için bir avukattan destek almanız, hem tahliyeyi geciktirebilir hem de gerekirse tazminat hakkı doğurabilir.