Eşe Karşı Cinsel Saldırı Suç Sayılır mı, Şikayete mi Bağlıdır?

Eşe Karşı Cinsel Saldırı Suç Sayılır mı, Şikayete mi Bağlıdır?
 

Bandırma, Balıkesir ve Manyas bölgesinde ceza hukuku ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar konularında hukuki destek arayan kişiler için soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafilik, mağdur vekilliği ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Evlilik birliği içinde eşlerden birinin diğerine karşı zorla cinsel ilişkiye yönelmesinin suç oluşturup oluşturmadığı, uzun süre tartışılmış bir konudur. Yürürlükteki düzenleme bu konuda açıktır ve eşe karşı işlenen cinsel saldırıyı da suç olarak kabul eder. Ancak bu suçun soruşturulması bakımından bazı özel kurallar öngörülmüştür. Bu kuralların bilinmesi, evlilik içinde cinsel şiddete maruz kalan kişinin haklarını ve başvurabileceği yolu göstermesi bakımından önemlidir. Bu yazıda evliliğin cinsel dokunulmazlığı ortadan kaldırıp kaldırmadığı, eşe karşı işlenen fiilin kanuni düzenlenişi ve soruşturmanın hangi hallerde şikayete bağlı olduğu ele alınmaktadır. Konunun doğru anlaşılması, hem mağdur hem de bir isnatla karşılaşan kişi bakımından önem taşır.
 

EVLİLİK CİNSEL DOKUNULMAZLIĞI ORTADAN KALDIRIR MI?
Hayır. Evlilik birliği, eşler arasında karşılıklı bazı yükümlülükler doğursa da, hiçbir eşin diğerinin bedeni üzerinde sınırsız bir tasarruf hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Cinsel dokunulmazlık, evlilik içinde de kişiye sıkı sıkıya bağlı bir değer olarak korunur. Her birey, evli olsun ya da olmasın, cinsel bütünlüğü üzerinde söz sahibidir ve rızası olmadan gerçekleştirilen cinsel bir eyleme maruz kalmaya zorlanamaz. Bu nedenle evlilik, eşe karşı işlenen cinsel saldırıyı hukuka uygun hale getirmez. Rızaya dayanmayan ve cebir veya tehditle gerçekleştirilen cinsel eylem, eşler arasında da suç oluşturur.
 

EŞE KARŞI CİNSEL SALDIRI KANUNDA NASIL DÜZENLENMİŞTİR?
Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesi cinsel saldırı suçunu düzenler ve eşe karşı işlenen fiili özel bir hükümle ele alır. Maddenin ikinci fıkrası, fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi halini düzenler ve buna on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezası öngörür. Aynı fıkranın son cümlesine göre, bu fiilin eşe karşı işlenmesi halinde soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikayetine bağlıdır. Yani kanun, eşe karşı işlenen bu ağır cinsel saldırı biçimini de suç olarak kabul etmekte, ancak sürecin başlaması için mağdur eşin şikayetini aramaktadır. Bu düzenleme, fiilin suç niteliğini ortadan kaldırmaz, yalnızca soruşturmanın şikayete bağlı yürümesini sağlar.
 

ŞİKAYETE BAĞLI OLMAK NE DEMEKTİR?
Bir suçun şikayete bağlı olması, o suça ilişkin soruşturma ve kovuşturmanın ancak mağdurun şikayeti üzerine yürütülebileceği anlamına gelir. Eşe karşı işlenen bu tür cinsel saldırıda, mağdur eş şikayetçi olmadıkça süreç kendiliğinden başlamaz. Şikayet hakkının, mağdurun fiili ve faili bildiği veya öğrendiği tarihten itibaren yasal süre içinde kullanılması gerekir. Bu süre kural olarak altı aydır. Mağdur, şikayetinden vazgeçtiği takdirde de sürecin akıbeti bundan etkilenir. Buna karşılık fiilin eşe karşı değil de bir başkasına karşı işlenmesi ya da farklı bir biçimde gerçekleşmesi halinde, suç resen soruşturulabilir. Bu nedenle olayın kimler arasında ve hangi biçimde gerçekleştiğinin belirlenmesi, sürecin nasıl işleyeceğini doğrudan etkiler.
 

CİNSEL SALDIRININ YANINDA BAŞKA SUÇLAR DA OLUŞUR MU?
Evlilik içinde gerçekleşen cinsel şiddet, çoğu zaman tek bir fiille sınırlı kalmaz. Cinsel saldırının yanında yaralama, tehdit, hakaret veya kişiyi hürriyetinden yoksun kılma gibi başka suçlar da gündeme gelebilir. Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesine göre cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine yol açması halinde, ayrıca kasten yaralama hükümleri de uygulanır. Bu suçların bir kısmı şikayete bağlı olmaksızın resen soruşturulabilir. Dolayısıyla eşe karşı işlenen cinsel saldırının şikayete bağlı olması, olayın bütününde ortaya çıkan diğer suçların da şikayete bağlı olacağı anlamına gelmez. Her fiil kendi niteliğine göre ayrı ayrı değerlendirilir.
 

MAĞDUR EŞ HANGİ HAKLARA SAHİPTİR?
Evlilik içinde cinsel şiddete maruz kalan eş, mağdur olarak kanunun tanıdığı tüm haklardan yararlanır. Şikayet hakkını kullanabilir, süreç boyunca bir vekille temsil edilebilir ve davaya katılan sıfatıyla katılabilir. Bunun yanında, aile içi şiddet halinde koruyucu ve önleyici tedbirlere ilişkin mevzuat da gündeme gelebilir. Bu kapsamda mağdurun korunmasına yönelik uzaklaştırma gibi tedbirler talep edilebilir. Sağlık kuruluşundan alınacak rapor, olayın niteliğini ve mağdurun durumunu gösteren önemli bir delildir. Mağdurun haklarını bilerek hareket etmesi, hem korunması hem de sürecin sağlıklı yürümesi bakımından belirleyicidir. Bu nedenle böyle bir durumla karşılaşıldığında hukuki destek almak yerinde olur.
 

AYRILIK VEYA BOŞANMA SÜRECİNDE İŞLENEN FİİLLER NASIL DEĞERLENDİRİLİR?
Eşler arasındaki cinsel saldırıya ilişkin özel kural, evlilik birliği hukuken devam ettiği sürece geçerlidir. Fiilen ayrı yaşama ya da boşanma davasının sürüyor olması, taraflar arasında evlilik bağı resmen sona ermediği müddetçe eşlik sıfatını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle boşanma süreci devam ederken eşe karşı işlenen ve vücuda organ veya cisim sokulması biçimindeki cinsel saldırı bakımından da soruşturmanın şikayete bağlı olduğu kabul edilir. Buna karşılık boşanmanın kesinleşmesiyle birlikte eşlik sıfatı sona erer ve artık taraflar birbirine karşı üçüncü kişi konumundadır. Bu durumda işlenen fiiller, eşe karşı işlenen suça ilişkin özel kurala değil, cinsel saldırının genel hükümlerine tabi olur. Dolayısıyla olayın tarafların hangi hukuki statüde bulunduğu anda gerçekleştiği, sürecin nasıl işleyeceğini etkiler.
 

Eşe karşı işlenen cinsel saldırı, yürürlükteki düzenlemeye göre açıkça suçtur ve evlilik bu fiili hukuka uygun hale getirmez. Kanun bu suçu kabul etmekte, ancak vücuda organ veya cisim sokulması biçimindeki fiilin eşe karşı işlenmesi halinde soruşturmayı mağdurun şikayetine bağlamaktadır. Olayda başka suçların da bulunması halinde bunların ayrıca resen soruşturulması mümkündür. Sürecin ve hakların doğru değerlendirilmesi için, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

19.08.2026 62 Av. Can KİLERCİOĞLU