Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Hangi Mallar Paylaşılır?

Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Hangi Mallar Paylaşılır?
 

Bandırma, Çanakkale ve Biga bölgesinde aile hukuku ve boşanmada mal paylaşımı konularında hukuki destek arayan kişiler için mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı ve dava süreçlerinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Boşanma halinde eşler arasında en çok tartışılan konulardan biri, malların nasıl paylaşılacağıdır. Bu paylaşım, eşler arasında geçerli olan mal rejimine göre yapılır. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde, her mal paylaşıma girmez. Hangi malların paylaşıldığının ve hangilerinin kişisel kaldığının bilinmesi, boşanma sürecinde eşlerin haklarını doğru değerlendirmesi bakımından önem taşır. Bu ayrım, paylaşımın temelini oluşturur. Yaygın bir yanılgı, evlilik boyunca edinilen her malın yarı yarıya paylaşılacağı düşüncesidir. Oysa paylaşım yalnızca belirli mallar üzerinden ve bir alacak hesabıyla yapılır. Aşağıda hangi malların paylaşıma girdiği ve hangilerinin kişisel kaldığı ele alınmaktadır.
 

YASAL MAL REJİMİ NEDİR?
Eşler arasında aksine bir sözleşme yoksa, kanunun öngördüğü yasal mal rejimi uygulanır. Türk Medeni Kanunu'nun 202. maddesine göre eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır. Yani eşler evlenirken ya da sonrasında farklı bir mal rejimi seçmemişlerse, aralarında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olur. Aynı maddeye göre eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini de kabul edebilirler. Ancak böyle bir sözleşme yapılmamışsa, yasal rejim kendiliğinden uygulanır. Bu rejim, evlilik boyunca edinilen malların boşanma halinde belirli bir mantıkla paylaşılmasını öngörür. Rejimin temelinde, evlilik süresince ortak emekle elde edilen değerlerin eşler arasında paylaşılması düşüncesi yatar. Bu nedenle boşanmada mal paylaşımı, bu rejimin kurallarına göre yapılır. Rejimin doğru belirlenmesi, paylaşımın nasıl yapılacağını gösterir.
 

EDİNİLMİŞ MALLAR HANGİLERİDİR?
Paylaşıma esas olan mallar, edinilmiş mallardır. Türk Medeni Kanunu'nun 219. maddesine göre edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Aynı madde, edinilmiş malları örnek olarak sayar. Bir eşin çalışmasının karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik veya sosyal yardım kuruluşlarının yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler bu kapsamdadır. Yani evlilik süresince maaş, ücret ya da benzeri bir karşılıkla elde edilen mallar edinilmiş mal sayılır. Bu mallar, boşanma halinde paylaşıma tabidir. Evlilik boyunca çalışarak elde edilen gelirler ve bunlarla alınan mallar, edinilmiş malların en tipik örnekleridir. Bu nedenle bir malın ne zaman ve nasıl edinildiği, paylaşıma girip girmeyeceğini belirler.
 

KİŞİSEL MALLAR PAYLAŞIMA GİRER Mİ?
Kişisel mallar, kural olarak paylaşıma girmez. Türk Medeni Kanunu'nun 220. maddesi kişisel malları sayar. Buna göre eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar, mal rejiminin başlangıcında bir eşe ait olan ya da sonradan miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerler kişisel maldır. Yani evlenmeden önce sahip olunan mallar, evlilik sırasında miras yoluyla ya da bağış gibi karşılıksız bir yolla edinilen mallar kişisel mal sayılır ve paylaşıma girmez. Örneğin bir eşin evlilik sırasında kendisine miras kalan bir taşınmaz, kural olarak kişisel maldır. Bu nedenle her mal otomatik olarak paylaşıma tabi değildir. Bir malın kişisel mi yoksa edinilmiş mal mı olduğunun doğru belirlenmesi, paylaşımın en önemli aşamasıdır. Bu belirleme, paylaşıma girecek malları ortaya koyar.
 

MALIN HANGİSİNE AİT OLDUĞU NASIL BELİRLENİR?
Bir malın edinilmiş mi yoksa kişisel mal mı olduğu, zaman zaman tartışma konusu olur ve bu konuda ispat kuralları önem taşır. Türk Medeni Kanunu'nun 222. maddesine göre, belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Aynı maddeye göre eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar, onların paylı mülkiyetinde sayılır. Ayrıca kanun önemli bir karine öngörmüştür. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Bu karine, paylaşımda önemli bir sonuç doğurur. Bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren eş, bunu ispat etmekle yükümlüdür. İspat edilemediği takdirde mal, edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma girer. Bu nedenle malların niteliğine ilişkin belgelerin ve delillerin saklanması önem taşır. Bu karine, paylaşımın nasıl sonuçlanacağını etkiler.
 

PAYLAŞIM NASIL YAPILIR?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşım, malların fiilen ikiye bölünmesi biçiminde değil, bir alacak hesabı üzerinden yapılır. Türk Medeni Kanunu'nun 231. maddesine göre her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktar, artık değer olarak adlandırılır. Kanunun 236. maddesine göre her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur ve bu alacaklar takas edilir. Yani her eş, diğerinin evlilik boyunca edindiği malların değerinin yarısı üzerinde bir alacak hakkına sahip olur. Bu, malların bizzat paylaşılması değil, değer üzerinden bir hesaplaşma yapılması anlamına gelir. Bu nedenle boşanmada mal paylaşımı, aslında bir katılma alacağının hesaplanması sürecidir. Hesaplama, her eşin edinilmiş mallarının ve borçlarının belirlenmesiyle yapılır. Bu nedenle malların ve borçların doğru tespiti, paylaşımın temelini oluşturur.
 

Edinilmiş mallara katılma rejiminde paylaşıma giren mallar, evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen mallardır. Evlenmeden önce sahip olunan, miras ya da bağış yoluyla edinilen ve kişisel kullanıma özgü mallar ise kişisel mal sayılır ve paylaşıma girmez. Bir malın niteliği ispat edilemezse edinilmiş mal kabul edilir. Paylaşım, malların değeri üzerinden bir katılma alacağı hesabıyla yapılır. Bu değerlendirmeler teknik olduğundan, boşanmada mal paylaşımı sürecinde aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

2.09.2026 13 Av. Can KİLERCİOĞLU