Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir, Kimler Talep Edebilir?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI NEDİR, KİMLER TALEP EDEBİLİR?
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak Bandırma, Balıkesir ve Bursa bölgesinde tazminat hukuku alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz. Trafik kazası, iş kazası ve diğer haksız fiillerden kaynaklanan ölüm olaylarında destekten yoksun kalma tazminatı, maddi ve manevi tazminat davaları ile sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin süreçlerde vekillik ve hukuki destek sağlamaktayız.
Bir trafik kazası, iş kazası veya başka bir olay sonucu bir kişinin hayatını kaybetmesi, yalnızca büyük bir acı değil, geride kalanlar için ciddi bir ekonomik kayıp da doğurur. Ölen kişinin sağladığı geçim desteğinden yoksun kalan yakınları, bu kaybın giderilmesi için tazminat talep edebilir. Bu tazminat hukukumuzda destekten yoksun kalma tazminatı olarak adlandırılır. Bu yazıda destekten yoksun kalma tazminatının ne olduğu, kimlerin talep edebileceği ve şartları ele alınmaktadır.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir
Destekten yoksun kalma tazminatı, haksız bir fiil sonucu ölen kişinin sağladığı bakım ve destekten yoksun kalan kişilerin bu zararının giderilmesini amaçlayan bir tazminat türüdür. Türk Borçlar Kanununun ölüm ve bedensel zararlara ilişkin hükümlerinde düzenlenmiştir.
Bu tazminatın en önemli özelliklerinden biri, yansıma bir zarara dayanmasıdır. Yani zarar doğrudan ölen kişide değil, onun desteğinden mahrum kalan yakınlarında doğmaktadır. Hukukumuzda kural olarak doğrudan zararlar tazmin edilir, ancak destekten yoksun kalma tazminatı bu kuralın istisnasını oluşturur ve yansıma bir zararın tazminine imkân tanır. Bu tazminat maddi nitelikte olup, ölenin yakınlarının yaşadığı manevi acının karşılığı olan manevi tazminattan ayrıdır.
Miras Hukukundan Bağımsızdır
Destekten yoksun kalma tazminatının çok önemli bir özelliği, miras hukukuyla bağlantılı olmamasıdır. Bu tazminat, ölen kişinin terekesine yani mirasına dahil değildir. Bu nedenle tazminat talep edebilmek için ölen kişinin mirasçısı olmak gerekmez. Bir kişi mirası reddetmiş olsa dahi destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Çünkü bu tazminat, mirasçı sıfatından değil, fiilen destek görme durumundan doğar.
Bunun yanında bu tazminat alacağı kural olarak hacze konu edilemez ve ölen kişinin borçları için kullanılamaz. Bu da tazminatın geride kalanların geçimini koruma amacını gösterir.
Tazminatın Genel Şartları
Destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için bazı genel şartların bulunması gerekir. Öncelikle hukuka aykırı bir fiil sonucu desteğin ölmüş olması gerekir. İkinci olarak bu ölüm nedeniyle destek görenler bakımından bir zarar doğmalıdır. Üçüncü olarak fiilin kural olarak kusurla işlenmiş olması aranır. Dördüncü olarak da hukuka aykırı fiil ile doğan zarar arasında uygun bir illiyet yani nedensellik bağının bulunması gerekir. Bu şartlar, haksız fiil sorumluluğunun genel şartlarıyla paralellik gösterir.
Destek Kavramı ve Türleri
Destek, bir başkasının geçimini sürekli ve düzenli biçimde sağlayan ya da ölüm gerçekleşmeseydi ileride sağlaması kuvvetle muhtemel olan kişidir. Burada belirleyici olan hukuki bir ilişki değil, fiili durumdur. Yani destek ilişkisinin mutlaka kanundan veya bir sözleşmeden kaynaklanması gerekmez. Hatta destek olan kişinin, destek gören kişinin akrabası olması bile şart değildir. Önemli olan, fiilen sürekli ve düzenli bir geçim desteğinin sağlanmış olmasıdır. Bir defaya mahsus veya düzensiz yapılan yardımlar destek sayılmaz.
Destek iki türlü olabilir. Gerçek destek, ölüm anında fiilen geçim sağlayan kişidir. Farazi destek ise ölüm anında henüz fiilen destek sağlamayan, ancak ileride sağlaması kuvvetle muhtemel olan kişidir. Örneğin küçük bir çocuğun ileride anne babasına bakacak olması farazi destek kapsamında değerlendirilebilir.
Kimler Destekten Yoksun Kalan Olabilir
Destek görenler, ölen kişinin sağladığı geçim yardımından yararlanan kişilerdir. Uygulamada en sık karşılaşılan destek görenler eş ve çocuklardır. Bunun yanında ölen kişinin anne ve babası, kardeşleri, nişanlısı ve onunla birlikte yaşayan kişiler de somut durumun koşullarına göre destek gören sıfatıyla tazminat talep edebilir.
Burada belirleyici ölçüt, kişinin gerçekten ölenin bakım ve desteğinden yararlanıp yararlanmadığıdır. Bu nedenle her olayda destek ilişkisinin varlığı ve kapsamı ayrı ayrı değerlendirilir. Bakım ihtiyacı içinde olan ve ölenin desteğinden fiilen yararlanan kişiler bu tazminatı talep edebilir.
Sonuç
Destekten yoksun kalma tazminatı, haksız bir fiil sonucu ölen kişinin geçim desteğinden yoksun kalan yakınlarının ekonomik kaybını gidermeyi amaçlayan, miras hukukundan bağımsız bir tazminattır. Bu tazminatı talep edebilmek için mirasçı olmak gerekmez, fiilen destek görmüş olmak yeterlidir. Eş, çocuklar, anne baba ve hatta birlikte yaşayanlar somut koşullara göre destek gören olabilir. Destek ilişkisinin ispatı ve kapsamının belirlenmesi teknik bir değerlendirme gerektirdiğinden, bu süreçte bir avukatın hukuki desteğini almak büyük önem taşımaktadır.