Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Davası Kime Karşı Açılır, Zamanaşımı Ne Kadardır?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI DAVASI KİME KARŞI AÇILIR, ZAMANAŞIMI NE KADARDIR?
Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak Bandırma, Balıkesir ve Bursa bölgesinde tazminat hukuku alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermekteyiz. Trafik kazası, iş kazası ve diğer haksız fiillerden kaynaklanan ölüm olaylarında destekten yoksun kalma tazminatı, maddi ve manevi tazminat davaları ile sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin süreçlerde vekillik ve hukuki destek sağlamaktayız.
Destekten yoksun kalma tazminatı talep etmek isteyen kişilerin doğru bilmesi gereken konuların başında davanın kime karşı, hangi mahkemede ve hangi süre içinde açılacağı gelir. Özellikle zamanaşımı süresinin kaçırılması, haklı bir talebin dahi reddedilmesine yol açabilir. Bu yazıda destekten yoksun kalma tazminatı davasının tarafları, görevli ve yetkili mahkeme ile zamanaşımı süreleri ele alınmaktadır.
Davayı Kimler Açabilir
Davacı, ölen kişinin desteğinden yoksun kalan kişilerdir. Daha önce belirtildiği üzere bu kişiler ölenin eşi, çocukları, anne babası, kardeşleri, nişanlısı ve onunla birlikte yaşayanlar olabilir. Belirleyici olan, kişinin ölenin sağladığı bakım ve destekten fiilen yararlanıyor olmasıdır. Her destek gören, kendi zararı oranında dava açma hakkına sahiptir.
Dava Kime Karşı Açılır
Dava, ölüme yol açan haksız fiilden sorumlu olan kişi veya kişilere karşı açılır. Sorumlu kişi, olayı gerçekleştiren ve kusuruyla ölüme sebep olan kişidir. Ancak uygulamada sorumluluk genellikle birden fazla kişiyi kapsar.
Özellikle trafik kazalarında dava, aracın sürücüsü, işleteni ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigorta şirketine karşı açılabilir. Sigorta şirketi, poliçe limitleri çerçevesinde sorumludur. İş kazalarında ise dava, işverene ve olayda sorumluluğu bulunan diğer kişilere yöneltilir. Birden fazla sorumlunun bulunduğu hallerde bu kişiler kural olarak müteselsilen sorumlu olur, yani zarar görenler tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden talep edebilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Destekten yoksun kalma tazminatı davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak olayın niteliğine göre bu durum değişebilir. Örneğin iş kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı davalarında görevli mahkeme İş Mahkemesidir. Olayın bir trafik kazasından mı, iş kazasından mı yoksa başka bir haksız fiilden mi kaynaklandığı görevli mahkemeyi belirler.
Yetkili mahkeme bakımından ise birden fazla seçenek bulunur. Genel kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Bunun yanında haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olabilir. Sigorta şirketine karşı açılan davalarda farklı yetki kuralları da gündeme gelebilir. Bu seçenekler, davacıya davasını açacağı yer bakımından kolaylık sağlar.
Tazminatın Ödenme Biçimi
Mahkemece hükmedilen tazminat iki şekilde ödenebilir. Birincisi toptan ödemedir, yani tazminatın tek seferde ve toplu olarak ödenmesidir. İkincisi irat şeklinde ödemedir, yani tazminatın belirli dönemlerde parça parça ödenmesidir. Uygulamada genellikle toptan ödeme tercih edilmekle birlikte, hâkim somut olayın koşullarına göre irat şeklinde ödemeye de karar verebilir.
Zamanaşımı Süreleri
Destekten yoksun kalma tazminatı davasında zamanaşımı, olayın kaynağına göre değişir. Bu nedenle sürelerin doğru belirlenmesi büyük önem taşır.
Haksız fiilden kaynaklanan davalarda kural olarak iki yıllık ve on yıllık süreler birlikte uygulanır. Zarar gören, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde davasını açmalıdır. İki yıllık süre, zararın ve sorumlunun kesin olarak öğrenildiği tarihten işlemeye başlar.
Önemli bir istisna vardır. Eğer ölüme yol açan fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunları bu suç için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Ölümle sonuçlanan olaylar çoğu zaman bir suç oluşturduğundan, bu istisna uygulamada sıkça gündeme gelir ve dava açma süresini uzatabilir.
Trafik kazalarından ve iş kazalarından kaynaklanan ölüm olaylarında ise kendine özgü zamanaşımı düzenlemeleri bulunur. Bu nedenle her olayın kaynağına göre uygulanacak zamanaşımı süresinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Ceza Davasının Etkisi
Ölümle sonuçlanan olaylarda çoğu zaman bir de ceza davası yürütülür. Ceza mahkemesinin kusura ve maddi olguların varlığına ilişkin kesinleşmiş tespitleri, hukuk mahkemesindeki tazminat davasını etkileyebilir. Bu nedenle ceza davası ile tazminat davasının birlikte değerlendirilmesi önem taşır.
Sonuç
Destekten yoksun kalma tazminatı davası, ölüme yol açan haksız fiilden sorumlu kişilere ve trafik kazalarında ayrıca sigorta şirketine karşı açılır. Görevli mahkeme olayın niteliğine göre değişir ve zamanaşımı süreleri olayın kaynağına göre farklılık gösterir. Özellikle zamanaşımı süresinin kaçırılması ciddi hak kaybına yol açtığından ve ceza davasının da sürece etkisi bulunduğundan, destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bir avukatın hukuki desteğini almak büyük önem taşımaktadır.