Cinsel Saldırı Suçunda Teşebbüs Nedir, Ceza Nasıl Belirlenir?

Cinsel Saldırı Suçunda Teşebbüs Nedir, Ceza Nasıl Belirlenir?
 

Bandırma, Gönen ve Manyas bölgesinde ceza hukuku ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar konularında hukuki destek arayan kişiler için soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafilik, mağdur vekilliği ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

Cinsel saldırı gibi suçlarda fiil her zaman tamamlanmayabilir. Failin eyleme başlamasına rağmen, elinde olmayan nedenlerle sonucu gerçekleştirememesi halinde teşebbüs söz konusu olur. Teşebbüs halinde suçun oluşup oluşmadığı ve cezanın nasıl belirleneceği, sık merak edilen konulardır. Bu kavramın bilinmesi, tamamlanmamış bir fiilin nasıl değerlendirileceğini ve hangi ceza rejimine tabi olacağını anlamak bakımından önem taşır. Bu yazıda suça teşebbüsün ne anlama geldiği, cinsel saldırı suçunda hangi hallerde gündeme geldiği ve teşebbüs halinde cezanın nasıl belirlendiği açıklanmaktadır. Ayrıca gönüllü vazgeçmenin teşebbüsten farkı da ele alınmaktadır.
 

SUÇA TEŞEBBÜS NE DEMEKTİR?
Teşebbüs, failin işlemeyi kastettiği bir suçu tamamlayamadan yarıda kalması halini ifade eder. Türk Ceza Kanunu'nun 35. maddesine göre kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur. Bu tanımda üç unsur öne çıkar. Failin suç işleme kastının bulunması, kullandığı hareketlerin sonucu doğurmaya elverişli olması ve icra hareketlerine doğrudan doğruya başlanmış olması gerekir. Ayrıca suçun failin elinde olmayan bir nedenle tamamlanamaması aranır. Bu koşullar birlikte gerçekleştiğinde, fiil tamamlanmamış olsa dahi ceza sorumluluğu doğar. Teşebbüs, hazırlık hareketlerinden farklıdır, çünkü icraya fiilen başlanmış olması gerekir.
 

CİNSEL SALDIRIDA TEŞEBBÜS NASIL GERÇEKLEŞİR?
Cinsel saldırı suçunda teşebbüs, failin cinsel amaçla mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlale yönelik icra hareketlerine başlaması, ancak fiili tamamlayamamasıyla ortaya çıkar. Örneğin failin mağdura yönelmesine ve eylemi gerçekleştirmeye başlamasına rağmen, mağdurun direnci, üçüncü bir kişinin araya girmesi ya da benzeri bir engel nedeniyle sonucu elde edememesi halinde teşebbüs gündeme gelebilir. Burada belirleyici olan, failin gerçekleştirmek istediği fiile yönelik icra hareketlerine başlamış olmasıdır. Hangi hareketlerin icra hareketi sayılacağı, olayın somut koşullarına göre değerlendirilir. Failin niyeti, davranışının niteliği ve fiilin ulaştığı aşama bu değerlendirmede gözetilir. Bu nedenle her olayın kendine özgü koşulları ayrı ayrı ele alınır.
 

TEŞEBBÜS HALİNDE CEZA NASIL BELİRLENİR?
Teşebbüs halinde ceza, tamamlanmış suça göre indirimli olarak belirlenir. Türk Ceza Kanunu'nun 35. maddesine göre fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre cezalandırılır. Suçun cezasının ağırlaştırılmış müebbet hapis olduğu hallerde teşebbüs için on dört yıldan yirmi bir yıla kadar, müebbet hapis olduğu hallerde ise on yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası öngörülür. Diğer hallerde ise tamamlanmış suç için verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir. İndirim oranı, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirlenir. Fiil sonuca ne kadar yaklaşmışsa indirim o ölçüde az, sonuçtan ne kadar uzak kalmışsa indirim o ölçüde fazla olabilir. Bu nedenle teşebbüste cezanın belirlenmesi, fiilin ulaştığı aşamayla doğrudan bağlantılıdır.
 

GÖNÜLLÜ VAZGEÇME TEŞEBBÜSTEN FARKLI MIDIR?
Evet, gönüllü vazgeçme teşebbüsten farklı sonuçlar doğurur. Teşebbüste fail, elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamaz. Gönüllü vazgeçmede ise fail, herhangi bir dış engel bulunmadığı halde kendi iradesiyle icra hareketlerini yarıda bırakır ya da suçun tamamlanmasını önler. Türk Ceza Kanunu, gönüllü vazgeçme halinde failin teşebbüsten sorumlu tutulmayacağını, ancak o ana kadar gerçekleştirdiği hareketler başlı başına bir suç oluşturuyorsa yalnızca o suçtan sorumlu olacağını öngörür. Aradaki temel fark, fiilin tamamlanmamasının failin iradesinden mi yoksa dışarıdan bir engelden mi kaynaklandığıdır. Bu ayrım, failin ceza sorumluluğunu doğrudan etkiler. Bu nedenle olayın nasıl geliştiğinin ve fiilin hangi nedenle yarıda kaldığının doğru belirlenmesi önem taşır.
 

TEŞEBBÜS DEĞERLENDİRMESİNDE NELER GÖZETİLİR?
Bir fiilin teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığının belirlenmesinde, olayın bütün unsurları birlikte değerlendirilir. Failin hangi hareketleri yaptığı, bu hareketlerin sonucu doğurmaya elverişli olup olmadığı, icraya başlanıp başlanmadığı ve fiilin hangi nedenle tamamlanamadığı bu değerlendirmede gözetilir. Mağdurun beyanı, tanık anlatımları, varsa görüntü kayıtları ve olay yerine ilişkin diğer deliller birlikte incelenir. Fiilin hazırlık aşamasında mı kaldığı yoksa icra hareketlerine başlanıp teşebbüs aşamasına mı ulaşıldığı, sonucu doğrudan etkileyen bir ayrımdır. Bu değerlendirmenin doğru yapılması, hem mağdurun hakları hem de isnatla karşılaşan kişinin durumu bakımından belirleyicidir. Bu nedenle olayın gerçek seyrini ortaya koyan delillerin dosyaya doğru biçimde taşınması önem taşır.
 

TEŞEBBÜS AŞAMASINDA KALAN FİİLDE SÜREÇ NASIL İŞLER?
Teşebbüs aşamasında kalan bir fiil, tamamlanmış suçun tabi olduğu usule göre değerlendirilir. Yani fiilin tamamlanmamış olması, onun soruşturulmasını ya da kovuşturulmasını engellemez. Cinsel saldırının hangi haline teşebbüs edilmişse, o halin şikayete bağlı olup olmadığı sürecin işleyişini belirler. Temel haline teşebbüs söz konusuysa şikayet aranırken, resen soruşturulan ağır hallere teşebbüs bakımından şikayet aranmaz. Teşebbüs aşamasında kalan fiillerde de mağdurun beyanı, tanık anlatımları ve olay yerine ilişkin deliller birlikte değerlendirilir. Fiilin teşebbüs aşamasında kaldığının belirlenmesi, hem suçun varlığını hem de uygulanacak cezayı etkiler. Bu nedenle olayın hangi aşamada kaldığının ve hangi hale yönelik olduğunun doğru tespiti, sürecin sağlıklı yürümesi bakımından belirleyicidir.
 

Cinsel saldırı suçunda teşebbüs, failin icra hareketlerine başlamasına rağmen fiili elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaması halinde gündeme gelir ve ceza indirimli olarak belirlenir. Fiilin ulaştığı aşama, indirim oranını doğrudan etkiler. Gönüllü vazgeçme ise farklı bir kurumdur ve failin sorumluluğunu değiştirir. Fiilin teşebbüs aşamasında mı kaldığı yoksa tamamlanmış mı olduğu, hem suçun niteliğini hem de öngörülen cezayı doğrudan etkiler. Bu değerlendirmelerin sonucu doğrudan etkilemesi nedeniyle, cinsel dokunulmazlığa karşı bir suç isnadıyla karşılaşıldığında ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

19.08.2026 70 Av. Can KİLERCİOĞLU