Cezaevindeki Yakınım Yeni Kanundan Yararlanır mı, IBAN Dolandırıcılığında Durum Nedir?

Cezaevindeki Yakınım Yeni Kanundan Yararlanır mı, IBAN Dolandırıcılığında Durum Nedir?
 

Bandırma, Manyas ve Gönen bölgesinde IBAN dolandırıcılığı ve infaz uyuşmazlıkları konularında hukuki destek arayan kişiler için lehe kanun değerlendirmesi, uyarlama başvuruları ve infaza ilişkin süreçlerde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
 

31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, hesabını kullandırdığı için nitelikli dolandırıcılıktan hüküm giymiş kişiler bakımından cezada yarı oranında indirim getirdi. Bu düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle, cezası kesinleşmiş ya da infazı süren yakınının bu indirimden yararlanıp yararlanamayacağı en çok sorulan sorulardan biri haline geldi. Bu sorunun cevabı, dosyanın hangi aşamada olduğuna göre değişir. Ceza hukukunda sonradan yürürlüğe giren lehe kanun, yalnızca yeni dosyaları değil, devam eden ve kesinleşmiş dosyaları da etkileyebilir. Ancak bu etki her aşamada aynı biçimde ortaya çıkmaz. Halen görülmekte olan bir dava ile kanun yolu aşamasındaki bir dosya ve infazı süren bir hüküm, farklı kurallara tabidir. Bu nedenle cezaevindeki bir yakının yeni kanundan yararlanıp yararlanamayacağı, öncelikle onun dosyasının hangi aşamada bulunduğunun ve katkısının niteliğinin belirlenmesini gerektirir.
 

YENİ KANUN GEÇMİŞ DOSYALARA UYGULANIR MI?
Ceza hukukunda failin lehine olan kanun, daha önce işlenmiş fiillere de uygulanır. Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin ikinci fıkrasına göre, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur. Bu hükümdeki infaz olunur ifadesi önemlidir. Lehe kanunun etkisi yalnızca hüküm aşamasıyla sınırlı değildir, infaz aşamasına da uzanır. Yeni düzenleme cezayı yarı oranında indirdiğinden, sınırlı katkı gösteren kişiler bakımından lehe bir kanundur. Bu nedenle kesinleşmiş bir hüküm bulunması ya da infazın başlamış olması, yeni kanundan yararlanma imkanını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
 

DOSYALAR HANGİ AŞAMALARA GÖRE AYRILIR?
Yeni düzenlemeden yararlanma bakımından dosyalar farklı aşamalarda bulunabilir ve her aşama farklı bir yola tabidir. Birinci grupta halen görülmekte olan, yani henüz karara bağlanmamış dosyalar yer alır. Bu dosyalarda mahkeme, yeni hükmü doğrudan uygular. İkinci grupta, hakkında hüküm verilmiş ancak dosyası istinaf ya da temyiz incelemesinde bulunan sanıklar yer alır. Kanun bu dosyalar için özel bir geçiş hükmü öngörmüştür. Üçüncü grupta ise cezası kesinleşmiş ve infaz aşamasında bulunan hükümlüler yer alır. Bu grup için de kanun ayrı bir düzenleme getirmiştir. Bir hükümlünün yeni kanundan nasıl yararlanacağı, bu üç aşamadan hangisinde bulunduğuna göre belirlenir.
 

KESİNLEŞMİŞ CEZADA YOL NEDİR?
Cezası kesinleşmiş bir hükümlü bakımından yeni kanundan yararlanma, uyarlama yoluyla gündeme gelir. Kesinleşmiş bir hüküm bulunması lehe kanunun uygulanmasına engel değildir, ancak bu sonuç kendiliğinden doğmaz. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 98. maddesi, sonradan yürürlüğe giren kanun hükmünün Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinde hükmü veren mahkemeden karar isteneceğini öngörür. Bu değerlendirme, uyarlama yargılaması olarak adlandırılır. Kanun, infaz aşamasındaki hükümlüler için ayrıca özel bir geçiş hükmü de getirmiştir. Bu hüküm, zararın giderilmesi koşuluyla etkin pişmanlıktan yararlanma imkanını düzenler. Bu nedenle kesinleşmiş dosyalarda hem uyarlama hem de geçiş hükmü birlikte değerlendirilir.
 

İNDİRİM KİMLER BAKIMINDAN GEÇERLİDİR?
Yeni düzenlemenin getirdiği indirim, herkes bakımından değil, katkısı sınırlı kalan kişiler bakımından geçerlidir. İndirim, kişinin dolandırıcılığa iştirakinin yalnızca ödeme aracını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri vermekle sınırlı kalması halinde uygulanır. Bu nedenle cezaevindeki bir yakının bu indirimden yararlanıp yararlanamayacağı, öncelikle onun dosyadaki konumuna ve katkısının niteliğine bağlıdır. Katkısı yalnızca hesap ya da bilgi vermekle sınırlı kalmış bir hükümlü bakımından indirim gündeme gelebilirken, suçun işlenişinde daha aktif rol üstlenmiş bir kişi bakımından durum farklı değerlendirilir. Bu nedenle her dosyanın kendi koşullarına göre incelenmesi gerekir.
 

BAŞVURU İNFAZI KENDİLİĞİNDEN DURDURUR MU?
Kural olarak durdurmaz. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 98. maddesine göre, bu madde kapsamında yapılan başvurular cezanın infazını kendiliğinden ertelemez. Yani uyarlama talebinde bulunulması, hükümlünün infazının otomatik olarak durması sonucunu doğurmaz. Ancak aynı madde, mahkemenin ya da infaz hakimliğinin olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebileceğini de öngörür. Ayrıca kanunun infaz aşamasındaki hükümlülere ilişkin geçiş hükmü, zararın giderilmesine bağlı olarak ayrı bir düzenleme içerir. Bu nedenle infazın durup durmayacağı, dosyanın somut durumuna ve uygulanacak hükme göre belirlenir.
 

YENİ KANUNUN LEHE OLUP OLMADIĞI NASIL BELİRLENİR?
Yeni kanunun lehe olup olmadığı, iki kanunun soyut biçimde karşılaştırılmasıyla değil, somut olaya uygulanmasıyla belirlenir. Eski ve yeni kanun hükümleri aynı olaya ayrı ayrı uygulanır ve hangisinin sonucu hükümlünün lehine ise o kanun esas alınır. Bu karşılaştırmada yalnızca cezanın miktarı değil, uygulanabilecek indirim hükümleri ve hükmün doğuracağı sonuçlar da birlikte gözetilir. 7589 sayılı Kanun'la getirilen yarı oranındaki indirim, katkısı sınırlı kalan hükümlü bakımından cezayı azalttığından lehe bir düzenleme oluşturur. Ancak bu indirimin uygulanabilmesi, hükümlünün katkısının kanunda tanımlanan sınırın içinde kalmasına bağlıdır. Ayrıca kanunların karma biçimde uygulanması, yani bir kanundan bazı hükümlerin diğerinden başka hükümlerin alınması kural olarak kabul edilmez. Değerlendirmenin bütünlük içinde yapılması gerekir. Bu nedenle yeni kanunun somut olayda gerçekten lehe olup olmadığı, dosyanın bütün unsurları birlikte değerlendirilerek belirlenir. Bu değerlendirme, uyarlama sürecinin temelini oluşturur.
 

Yürürlüğe giren yeni düzenleme, katkısı sınırlı kalan kişiler bakımından kesinleşmiş ve infaz aşamasındaki dosyaları da etkileyebilir. Ancak yeni kanundan yararlanma kendiliğinden gerçekleşmez, dosyanın aşamasına göre uyarlama başvurusu ya da geçiş hükmünün uygulanması gündeme gelir. İndirim yalnızca katkısı sınırlı kalan kişiler bakımından geçerlidir. Bu değerlendirmeler dosyaya özgü olduğundan, cezaevindeki bir yakının durumu için ceza hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yerinde olur.

5.08.2026 29 Av. Can KİLERCİOĞLU