Alacaklı, Borçlunun Tarım Arazisindeki Payını Sattırabilir mi?
Hukuki Danışmanlık Almak İster Misiniz?
Av. Can Kilercioğlu ile doğrudan iletişime geçin.
Alacaklı, Borçlunun Tarım Arazisindeki Payını Sattırabilir mi?
Balıkesir, Bandırma ve Edincik bölgesinde icra takibi ve tarım arazisi uyuşmazlıkları konularında hukuki destek arayan kişiler için alacağın tahsili, borçlunun taşınmaz payının haczi ve ortaklığın giderilmesi süreçlerinde vekillik ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
Borcunu ödemeyen bir kişinin malvarlığı çoğu zaman bir tarladaki hissesinden ibarettir. Alacaklı, alacağını tahsil edebilmek için borçlunun bu payına yönelmek ister. Ancak tarım arazileri, bölünmeyi sınırlayan özel kurallara tabi olduğundan, borçlunun payının paraya çevrilmesi her zaman mümkün olmayabilir. Bu yazıda, alacaklının borçlunun tarım arazisindeki payı üzerinde hangi yolları izleyebileceği ele alınmaktadır.
Borçlunun Taşınmaz Payı Haczedilebilir mi?
Paylı mülkiyette borçlu paydaşın alacaklısı, borçlunun bağımsız payının haczini ve satışını isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde ise borçlunun payı tek başına belirli olmadığından durum farklı işler. Bu halde alacaklı, İcra ve İflas Kanunu'nun 121. maddesine göre icra mahkemesinden alacağı yetki belgesine dayanarak hareket etmek zorundadır. Bu yetkinin icra müdüründen değil, icra mahkemesi hâkiminden alınması gerekir.
Alacaklı Ortaklığın Giderilmesi Davası Açabilir mi?
Borçlunun bir tarlada paydaş olması halinde alacaklı, icra mahkemesinden aldığı yetki belgesine dayanarak o taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Yetki belgesi olmadan doğrudan açılan davada dava hemen reddedilmez, alacaklıya belgeyi tamamlaması için süre verilir. Bu dava, borçlu ortağın da içinde bulunduğu tüm paydaşlara karşı açılmak zorundadır.
Tarım Arazisinde Pay Satışı Neden Mümkün Olmayabilir?
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, bölünemez büyüklükteki tarım arazilerinde payların üçüncü kişilere satılmasını, devredilmesini ve rehnedilmesini yasaklamıştır. Bu hüküm emredici nitelikte olup kamu düzenine ilişkindir. Dolayısıyla arazi kanunda belirlenen asgari büyüklüğün altındaysa, alacaklı yalnızca borçlunun payını ayrı bir parça olarak sattırıp paraya çeviremez.
Payı Satılamayan Tarlada Alacaklı Ne Yapabilir?
Pay satışının mümkün olmadığı, paylı mülkiyete tabi tarımsal nitelikli taşınmazlarda alacaklı, yetki belgesine dayanarak taşınmazın tamamının satılması suretiyle paydaşlığın giderilmesini isteyebilir. Bu yolla arazinin bütünü açık artırmayla satılır ve borçlunun payına düşen bedel üzerinden alacak tahsil edilir. Böyle bir davada da borçlu ortak dâhil tüm paydaşların davaya dahil edilmesi zorunludur.
Mahkeme Bu Davada Neyi Araştırır?
Mahkeme öncelikle taşınmazın niteliğini belirler. Taşınmazın tarım arazisi olup olmadığı, 5403 sayılı Kanun uyarınca taksimin ve pay satışının mümkün olup olmadığı araştırılır. Bunun için il veya ilçe tarım müdürlüğünden görüş alınır ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılır. Bu araştırma yapılmadan eksik inceleme ile satış kararı verilmesi hatalı kabul edilmektedir.
Borçlunun tarım arazisindeki payına yönelik takip, hem icra hukukunun hem de tarım arazilerine ilişkin özel mevzuatın birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Yanlış bir başlangıç, açılan davanın usulden reddine ya da sürecin uzamasına yol açabilir. Bu nedenle hem alacaklı hem de borçlu tarafın, kendi durumuna göre bir avukattan hukuki destek alması önem taşır.