Ataşehir Miras Avukatı: Mirasçılık Belgesi, Tereke ve Mal Paylaşımı
Ataşehir Miras Avukatı: Mirasçılık Belgesi, Tereke ve Mal Paylaşımı
Ataşehir, Kadıköy ve Üsküdar bölgesinde miras hukuku alanında hukuki destek arayan kişiler için Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık olarak; mirasçılık belgesinin alınması, tereke paylaşımı, izale-i şüyu (ortaklığın giderilmesi) davaları, saklı pay ve tenkis davaları ile vasiyetnamenin iptali süreçlerinde müvekkillerimize hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.
Miras Hukukuna Genel Bakış
Miras hukuku, bir kişinin ölümü üzerine mal varlığının nasıl paylaşılacağını düzenleyen hukuk dalıdır. Türkiye’de miras hukuku Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümlerine göre işler. Miras; yasal mirasçılar (eş, çocuklar, anne-baba gibi kanuni yakınlar) veya vasiyetname ile belirlenen atanmış mirasçılar arasında paylaşılır.
Mirasın intikali için resmi belgelerin alınması, vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve gerekli hukuki işlemlerin tamamlanması gerekir. Bu süreçte mirasçılar arasında uyuşmazlık çıkması hâlinde dava yoluna gidilir.
Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)
Mirasçılık belgesi, ölen kişinin mirasçılarını resmi olarak belirleyen bir belgedir. Bu belge, mirasbırakan ile mirasçılar arasındaki yasal bağı gösterir ve mirasçıların kim olduğunu, miras paylarını belirtir.
Mirasçılık belgesi; tapu devri, araç ruhsatı değişikliği, banka hesaplarının mirasçılara aktarılması, veraset ve intikal vergisi beyanı gibi pek çok işlem için zorunludur. Sulh Hukuk Mahkemesi’nden veya noterden alınabilir.
•Sulh Hukuk Mahkemesi başvurusu: Mirasbırakanın son ikametgah yerindeki mahkemeye
•Noterden başvuru: Türkiye genelinde herhangi bir noterden
•Gerekli belgeler: Ölüm belgesi, nüfus kayıt örneği, varsa vasiyetname
Yasal Mirasçılar ve Miras Payları
Türk Medeni Kanunu, yasal mirasçıları zümre sistemine göre düzenlemiştir:
•Birinci zümre: Mirasbırakanın altsoyu (çocuklar, torunlar)
•İkinci zümre: Anne-baba ve onların altsoyu (kardeşler, yeğenler)
•Üçüncü zümre: Büyükanne-büyükbaba ve onların altsoyu (amca, hala, dayı, teyze)
Sağ kalan eş, her zümre ile birlikte mirasçı olur ve zümreye göre farklı paylar alır. Örneğin altsoy ile birlikte mirasçı olan eş mirasın 1/4’ünü alırken; mirasbırakanın ikinci zümre mirasçıları ile birlikte ise mirasın 1/2’sini alır.
Tereke ve Tereke Tespiti
Tereke; mirasbırakanın ölüm anında sahip olduğu tüm aktif ve pasif mal varlığını ifade eder. Yani sadece mallar değil, borçlar da terekenin bir parçasıdır. Mirasçılar terekeyi paylaşmadan önce, mal varlığının ve borçların doğru biçimde tespit edilmesi gerekir.
Tereke tespiti; banka hesaplarının, gayrimenkullerin, araçların, ticari işletmelerin, hisselerin ve borçların ortaya çıkarılmasını içerir. Mirasçılar arasında uyuşmazlık varsa, mahkeme aracılığıyla tereke tespit davası açılabilir.
İzale-i Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi) Davası
İzale-i şüyu davası, mirasçılar arasındaki paylı mülkiyeti sona erdiren ve her mirasçının kendi payı üzerinde serbestçe tasarruf edebilmesini sağlayan dava türüdür. Bu dava iki şekilde sonuçlanabilir:
•Aynen taksim: Malın fiilen bölünebildiği hâllerde (örn. büyük tarla, çok daireli bina) paylaşım yapılır.
•Satış yoluyla giderilme: Aynen taksim mümkün değilse, mal icra müdürlüğü aracılığıyla açık artırmayla satılır ve bedel paylaşılır.
İzale-i şüyu davası, ortak mülkiyet ilişkisi içindeki tüm mirasçılara karşı açılmak zorundadır. Mirasçılardan birinin vefatı hâlinde mirasçıları davaya dahil edilmelidir.
Saklı Pay ve Tenkis Davası
Saklı pay; mirasbırakanın tasarruf özgürlüğüne karşı belirli mirasçıların korunmasına yönelik bir hukuki kavramdır. Altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş gibi belirli mirasçılar saklı paylıdır.
Mirasbırakan vasiyetname veya ölüme bağlı tasarruflarla saklı payı ihlal ederse; saklı paylı mirasçılar tenkis davası açarak haklarını koruyabilirler. Bu davayla, saklı pay sınırlarını aşan tasarruflar saklı pay oranında geçersiz sayılır.
Vasiyetnamenin İptali ve Uygulanması
Vasiyetname; mirasbırakanın ölüm sonrası iradesini açıkladığı resmi veya el yazısı belgedir. Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için belirli şekil şartlarına uyulması gerekir. Şekil eksikliği, fiil ehliyetsizliği, irade fesadı (hata, hile, korkutma) ve hukuka aykırılık gibi durumlarda vasiyetnamenin iptali talep edilebilir.
Geçerli bir vasiyetname mevcut olduğunda, mirasçılar arasındaki paylaşım vasiyetnameye göre yapılır. Ancak saklı pay sınırlarının aşılmaması esastır.
Mirasın Reddi
Bir kişi mirasçı olduğunu öğrendiği andan itibaren 3 ay içinde mirası reddedebilir. Mirasın reddi; mirasın borç yükünün ağır olduğu durumlarda başvurulan önemli bir hukuki yoldur. Reddedilen miras, sanki o mirasçı hiç mirasçı olmamış gibi sonraki mirasçılara geçer.
Mirasın hükmen reddi de mümkündür: Mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli ise, mirasçılar herhangi bir işlem yapmasalar dahi mirası reddetmiş sayılırlar.
Miras Davalarında Sık Karşılaşılan Sorunlar
•Mirasçılar arasında tereke malları konusunda anlaşmazlık
•Mirasbırakanın ölmeden önce malını üçüncü kişilere devretmesi (muvazaa iddiası)
•Kız çocuklarına az pay verilmesi, miras payının ihlali iddiası
•Vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin tartışmalar
•Tereke borçlarının paylaşımı konusunda anlaşmazlık
•Mirasbırakanın yurt dışındaki mal varlığının takibi
Sonuç
Miras hukuku, hem ailevi hem de ekonomik yönüyle hassas bir hukuk dalıdır. Süresinde alınmayan mirasçılık belgesi, yapılmayan tereke tespiti veya zamanaşımına uğrayan tenkis davası gibi durumlar, telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir. Ataşehir ve çevre bölgelerde miras hukuku, mirasçılık belgesi, izale-i şüyu davaları ve mal paylaşımı konularında hukuki destek için Kilercioğlu Hukuk & Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.